Mısır'da referandum öncesi yoğun güvenlik önlemleri

              KAHİRE (AA) - Mısır güvenlik güçleri Anayasa değişikliği referandumu öncesinde ülkenin tüm şehirlerinde yoğun güvenlik önlemleri aldı.</p>  <p>Mısır ordusundan yapılan yazılı açıklamada, silahlı kuvvetlerin referandumun güvenliği için polise destek vereceği belirtildi. </p>  <p>Açıklamada, &quot;Silahlı kuvvetler vatandaşların güvenli bir şekilde sandık başına gitmesi ve oy kullanabilmesi için bütün vilayetlerdeki (27) seçim merkezlerinde görev yapacak ve ayrıca referandumun güvenliği havadan da sağlanacaktır.&quot; ifadelerine yer verildi. </p>  <p>Ülkede yayın yapan televizyon kanallarının oy verme işlemini canlı yayınlayacağı belirtilen açıklamada, vatandaşların sandık başına gitmesine engel olacak herhangi bir olayın meydana gelmesi durumunda derhal müdahale edileceği kaydedildi. </p>  <p>Ulusal Seçim Kurulu Başkanı Laçin İbrahim dün yaptığı basın açıklamasında, Anayasa değişikliği referandumunun yurt dışında 19 Nisan Cuma, Mısır içinde ise 20 Nisan Cumartesi başlayacağını ve oy verme işlemlerinin üç gün süreceğini duyurmuştu. </p>  <p>Referandum sonucunun “evet” çıkması durumunda Mısır Cumhurbaşkanı Abdufettah es-Sisi’nin 2030 yılına kadar görevde kalmasının önü açılacak. </p>  <p>Mısır’daki liberal, sosyalist, devrimci, solcu ve Nasırcı muhalif gruplar referanduma katılıp “hayır” diyeceklerini açıkladı. Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) ise referandumu boykot kararı aldığını duyurdu. 

Mısır'da Anayasa referandumunun tarihi belli oldu

              <p>KAHİRE (AA) - Mısır Ulusal Seçim Kurulu Başkanı Laçin İbrahim, Anayasa değişikliği referandumunun yurt dışında 19 Nisan cuma günü yapılacağını belirtti.</p>  <p>Başkent Kahire'de basın toplantısı düzenleyen Seçim Kurulu Başkanı İbrahim, referandumun 19 Nisan'da yurt dışı, 20 Nisan'da da Mısır genelinde düzenleneceğini söyledi. 

İbrahim, seçimlerin 4 gün süreceğini ifade etti.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin 2030 yılına kadar görevde kalmasının önünü açacak olan Anayasa değişikliği teklifi, Mısır Meclisinde dün oylamaya sunulmuş ve kabul edilmişti.

– Cumhurbaşkanlığı süresi ile ilgili değişiklik

Cumhurbaşkanlığı süresi ile ilgili maddede, "Mevcut Cumhurbaşkanı'nın görev süresi 2018'de Cumhurbaşkanı seçilmesinin üzerinden 6 yıl geçtikten sonra sona erer ve bir kere daha seçilebilir." ifadeleri yer alıyor.

Anayasada yapılan bu değişikliğe göre Sisi, birinci dönem Cumhurbaşkanlığına 2018'de başlamış sayılıyor.

Düzenlemeye göre, birinci dönem Cumhurbaşkanlığı 2024'te sona erecek Sisi, 6 yıllık yeni dönem için ikinci kez aday olabilecek ve böylece 2030'a kadar görevde kalabilecek.

Mısır'da yürürlükteki 2014 Anayasası cumhurbaşkanına her biri dörder yıldan en fazla 2 dönem görev yapma hakkı tanıyordu. Buna göre ikinci kez 2018'de cumhurbaşkanı seçilen Sisi'nin görevi 2022'de bitiyordu.

Sisi’nin 2014’ten 2018’e kadar yapmış olduğu 4 yıllık cumhurbaşkanlığı süresi “geçiş dönemi” olarak kabul edildi ve ilk dönem olarak işlem görmedi.

– Mısır muhalefeti "hayır" oyu kullanacak

Mısır'daki farklı siyasi gruplar da dün referanduma ilişkin açıklama yaptı.

Muhalefet referanduma katılıp "hayır" oyu kullanacağını açıkladı. Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) ise referandumu boykot edeceğini duyurdu.

Mısır'da Sisi'nin görev süresini uzatacak değişikliğe “hayır” çağrısı

İSTANBUL (AA) – Mısır'da farklı siyasi taraflar, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin 2030'a kadar görevde kalmasının önünü açacak Anayasa değişikliği önerisini reddederek, referandumda "hayır" oyu kullanılması çağrısı yaptı.

Müslüman Kardeşler Teşkilatı'ndan (İhvan) yapılan yazılı açıklamada, "Mısır'da Anayasa değişikliği tiyatrosu" sergilendiği belirtilerek, referandumu boykot etme, halihazırdaki rejimi ve rejimin yaptıklarını tanımama çağrısı yapıldı.

Islah ve Kalkınma Partisi'nden yapılan açıklamada ise Anayasa değişikliği önerisinin kesinlikle reddedildiği vurgulandı. Açıklamada, Mısırlılara referanduma katılarak "hayır" oyu kullanmaları çağrısı yapıldı.

Mısır'daki sol kanadın güçlü temsilcilerinden Sosyalist Devrimciler Hareketi de halkı referandumda "hayır" oyu kullanmaya davet etti.

Hareketten yapılan açıklamada, "Hayır oyu kullanmak sadece değişikliğin değil, bu rejimin bütününün reddedilmesidir." ifadeleri kullanıldı.

Bünyesinde 8 partiyi barındıran Sivil Demokratik Hareket de aynı şekilde referandumda "hayır" oyu kullanılmasını istedi.

Cumhurbaşkanının görev süresinin 4 yıldan 6 yıla çıkarılmasını öngören Anayasa değişikliği teklifinin görüşüleceği oturum bugün parlamentoda başlamıştı.

  • Sisi'nin 2030'a kadar görev yapmasının önü açılacak

Teklifte, 2014 ile 2018 arası geçiş süreci olarak kabul ediliyor. Bu nedenle Sisi, birinci dönem cumhurbaşkanlığına 2018'de başlamış sayılacak.

Düzenlemeye göre, birinci dönem cumhurbaşkanlığı 2024 yılında sona erecek Sisi, 6 yıllık yeni dönem için ikinci kez aday olabilecek ve böylece 2030'a kadar görevde kalabilecek.

Yeni teklifte de cumhurbaşkanlığı süresi iki dönemle sınırlanıyor.

  • Parlamento onayından sonra referanduma sunulması gerekiyor

Mısır'da 2013'teki askeri darbe sonrasında hazırlanan Anayasa'ya göre, Anayasa değişikliklerinde parlamentoda üçte iki çoğunluk aranıyor. Değişiklik teklifinin parlamentoda kabul edilmesinin ardından cumhurbaşkanı tarafından halkın onayına sunulması gerekiyor.

Abdulfettah es-Sisi, Mısır'da demokratik seçimlerle işbaşına gelen ilk sivil Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin askeri darbeyle görevden alınmasının ardından 2014'te düzenlenen seçimlerde cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturmuştu.

Mısır'da darbe karşıtı ve muhalif kesimler, Sisi'nin mümkün olan en uzun süreyle yönetimde kalması için yürütülen yasal düzenlemelere karşı çıkıyor.

Mısır parlamentosu söz konusu değişiklik teklifini 14 Şubat'ta prensipte kabul etmişti.

Fransa'da bazı partilerden referandum girişimi

PARİS (AA) – Fransa'da merkez sol Sosyalist Partisi (PS), merkez sağ Cumhuriyetçiler Partisi (LR) ve Fransa Komünist Partisi (PCF) hükümetin Paris'teki Charles de Gaulle ve Orly havalimanlarını özelleştirmek istemesine karşı referandum düzenlenmesi için girişimde bulundu.

PS milletvekili Boris Vallaud, basına yaptığı açıklamada, Charles de Gaulle ve Orly havalimanlarının özelleştirilmesine karşı çıkan PS, LR ve PCF'nin bu konuda referandum düzenlenmesi için 197 milletvekilinin imzasını topladığını belirtti.

Otoyolların özelleştirilmesiyle oluşan sorunların başkentteki havalimanları için tekrarlanmasını istemediklerini vurgulayan Vallaud, bu nedenle bu konuyu halka soracaklarını kaydetti.

Aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa Hareketi'nden milletvekili Eric Coquerel de bu referandumun düzenlenmesine destek verdiklerini açıkladı.

Söz konusu havalimanlarının özelleştirilmesi için hazırlanan yasa tasarısının gelecek günlerde Ulusal Mecliste oylanması bekleniyor.

Fransa'da referandum düzenlenmesi için 185 milletvekili ve 4,5 milyon seçmenin imzası ile Anayasa Mahkemesinin onayı gerekiyor.

Tarihi Moro referandumu sonuçlandı

ANKARA (AA) – Filipinler'in güneyinde yaşayan Moro Müslümanlarının geleceğini şekillendirecek tarihi Bangsamoro Organik Yasası (BOL) referandumunun ikinci aşamasının resmi sonuçları ilan edildi.

Filipinler Seçim Komisyonundan (COMELEC) yapılan açıklamaya göre, mevcut idari yapının yerine daha kapsamlı Müslüman Mindanao'da Bangsamoro Özerk Bölgesi'ni (BARMM) oluşturan BOL oylamasının, 6 Şubat'ta gerçekleştirilen ikinci aşamasının sonuçları belli oldu.

Referandum kapsamında oylamaya gidilen Kuzey Cotabato'daki köylerde (barangay) hepsine yakını BARMM'ye katılma yönünde oy kullandı.

Buna göre, Carmen, Kabacan, Midsayap ve Pigkawayan kasabalarındaki tüm köyler ile Aleosan'daki 2 ve Pikit'teki 22 köy "evet" oyu verdi.

Böylece, oylamanın yapıldığı 67 köyden 63'ü, mevcut Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi'ndeki (ARMM) İsabela ve Basilan hariç, Cotabato şehri ile BARMM'ye dahil olacak.

Öte yandan COMELEC, Lanao del Norte'deki 6 kasabanın hepsinde oylamanın "hayır" yönünde sonuçlandığını duyurdu.

Lanao del Norte'den ayrılarak BARMM'ye katılmak üzere oylamaların yapıldığı kasabalar yeni idareye dahil edilmeyecek.

  • Referandumun ilk aşaması

Referandumun 21 Ocak'ta düzenlenen ilk aşamasının sonuçlarına göre 36 bin 682 "evet" oyunun kullanıldığı Cotabato kenti BARMM'ye dahil olacak. Basilan'a bağlı Isabela kenti ise 22 bin 441 "hayır" oyu çıkması nedeniyle bölge dışında kalacak.

Bangsamoro Organik Yasası'nın (BOL) kabulü için yapılan referandumun ilk aşamasında yaklaşık 1,7 milyon seçmen oy kullanmıştı.

  • "Silahlarınızı, artık gömebilirsiniz"

Filipinler'in ulusal medyasında yer alan haberlere göre, Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, BOL oylamasının "başarılı" şekilde sona erdirilmesinden memnuniyet duyduğunu belirtti.

Duterte, "Maguindanao'da herkesi hükümete katılmaya çağırıyorum. Silahlarınızı, artık ihtiyacınız olmayacağı için gömebilirsiniz. Bir kurşun kaosu getirir fakat sakin kalırsak konuşabiliriz. Neye ihtiyacınız var ve neyi hak ediyorsanız bu konuda size yardımcı oluruz." ifadelerini kullandı.

BOL kapsamında kurulan BARMM'yi 3 yıl yönetecek geçici hükümetin üyelerini, Duterte'nin önümüzdeki haftalarda ataması bekleniyor.

  • Yeni düzenlemeyle Bangsamoro özerk hükümeti kurulacak

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin temmuz sonunda imzaladığı Bangsamoro Müslümanlarına kapsamlı özerklik sağlayan yasa, bölge Müslümanlarının hukuki ve ekonomik kazanımlarının artırılmasını öngörüyor. Yasa, nüfusun yoğun yaşadığı Mindanao eyaletinin bazı bölgeleri ile çevresindeki adalara, mevcut özerk yapıdan çok daha kapsamlı bir özerklik sağlayacak.

Yeni düzenlemeyle Bangsamoro Özerk Hükümeti kurulacak. Bangsamoro Özerk Bölgesi'nin başkenti Cotabato şehri olacak. Bölgede dini özgürlükler konusunda bağımsız olarak İslam hukukuna ait hükümlerin uygulanacağı mahkemeler açılabilecek. Merkezi yönetim, Mindanao'daki idari yetkileri Bangsamoro hükümetine devredecek.

Bangsamoro bölgesindeki iç sular ulusal hükümet ile eş zamanlı idare edilecek. Özerk yönetim, enerji kaynaklarını çıkarıp yönetimini sağlayacak. Ayrıca, eski Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) savaşçıları kolluk kuvvetlerine katılabilecek.

Dışişleri Bakanlığı Filipinler'deki kilise saldırısını kınadı

ANKARA (AA) – Dışişleri Bakanlığı, Filipinler'in güneyindeki bir Katolik kilisesini hedef alan terör saldırısını şiddetle kınadı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Filipinler'in Sulu adasındaki Jolo kentinde bir katedralde meydana gelen saldırıya ilişkin, "Menfur terör saldırısını şiddetle kınıyoruz." ifadesi kullanıldı.

Bu acı olay nedeniyle Filipinler halkının üzüntüsünün paylaşıldığı belirtilen açıklamada, yaşamını yitirenlerin ailelerine başsağlığı ve yaralananlara acil şifalar dilendi.

Açıklamada şunlar kaydedildi:

"Bölgede kalıcı barışın tesisine yönelik referandumun hemen ertesinde gerçekleştirilen ve toplumlar arası barışa zarar vermeyi amaçlayan bu saldırının bölge halkının ortak iradesi karşısında başarısız olacağını düşünüyoruz. Türkiye, terörle mücadelesinde Filipinler'in yanında olmayı ve güney Filipinler'deki barış sürecine bundan sonra da destek vermeyi sürdürecektir."

Filipinler'in güneyindeki bir Katolik kilisesini hedef alan iki ayrı bombalı saldırıda 20 kişi ölmüş, 81 kişi yaralanmıştı.

Moro referandumunda “evet” açık farkla önde gidiyor

ANKARA (AA) – Filipinler’in güneyinde yaşayan Müslüman Moro halkına geniş kapsamlı özerklik sağlanmasını öngören Bangsomoro Organik Yasası'nın (BOY) kabulü için yapılan bölgesel referandumda "evet" oylarının önde olduğu bildirildi.

Ulusal basında yer alan haberlere göre, Maguindanao, Lanao Del Sur, bölgedeki adalar Basilan, Tawi-tawi ve Sulu ile mevcut özerk yönetim yapısı içinde yer almayan Cotabato ve Isabela şehirlerinde 21 Ocak'ta yapılan referandumda gayriresmi sonuçlara göre "evet" oyu açık ara önde görünüyor.

Filipinler'de yayın yapan ABS-CBN News'te yer alan habere göre, Maguindanao vilayetinde 9 bin 96 "hayır" oyuna karşı 599 bin 581 "evet" oyu, Lanao Del Sur vilayetinde 9 bin 735 "hayır" oyuna karşı 503 bin 420 "evet" oyu, Cotabato şehrinde 24 bin 994 "hayır" oyuna karşı 36 bin 682 "evet" oyu, Isabela şehrinde 22 bin 441 "hayır" oyuna karşı 19 bin 32 "evet" oyu, Basilan Adası'nda 6 bin 486 "hayır" oyuna karşı 147 bin 598 "evet" oyu, Tawi-tawi Adası'nda 9 bin 907 "hayır" oyuna karşı 151 bin 788 evet" oyu ve Sulu Adası'nda 163 bin 526 "hayır" oyuna karşı 137 bin 630 "evet" oyu sandıktan çıktı.

Oy kullanılan 7 idari bölgenin 2'sinde "hayır" oyu, 5'inde ise "evet" oyunun önde gittiği öğrenildi.

Halk oylamasında "evet" oyu çıkması halinde, mevcut “Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi” (ARMM) lağvedilecek ve yerine “Bangsamoro Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi” (BARMM) kurulacak.

  • BOY referandumunun ikinci aşaması 6 Şubat'ta

Sonuçlara göre, bölgelerin Bangsamoro Özerk Bölgesi kapsamında yer alıp almayacağını isteyip istemediğine dair karar verilecek halk oylamasının ikinci aşaması ise 6 Şubat'ta düzenlenecek.

Lanao del Norte bölgesinde 6 kasaba ve Kuzey Cotobato vilayetine bağlı 6 kasabadaki 39 köy ile bölgeye dahil olmayı talep eden diğer çevre bölgeler oylarını 6 Şubat'ta kullanacak.

  • Yeni düzenlemeyle Bangsamoro özerk hükümeti kurulacak

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin temmuz sonunda imzaladığı Bangsamoro Müslümanlarına kapsamlı özerklik sağlayan yasa, bölge Müslümanlarının hukuki ve ekonomik kazanımlarının artırılmasını öngörüyor.

Yasa, nüfusun yoğun yaşadığı Mindanao eyaletinin bazı bölgeleri ile çevresindeki adalara, mevcut özerk yapıdan çok daha kapsamlı bir özerklik sağlayacak.

Yeni düzenlemeyle Bangsamoro özerk hükümeti kurulacak. Bangsamoro Özerk Bölgesi'nin başkenti Cotabato şehri olacak.

Bölgede dini özgürlükler konusunda bağımsız olarak şeri hükümlerin uygulanacağı mahkemeler açılabilecek.

Merkezi yönetim, Mindanao'daki idari yetkileri Bangsamoro hükümetine devredecek.

Bangsamoro bölgesindeki iç sular ulusal hükümet ile eş zamanlı idare edilecek. Özerk yönetim enerji kaynaklarının idaresini üstlenecek.

Ayrıca eski Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) savaşçıları kolluk kuvvetlerine katılabilecek.

Tarihi “Moro” referandumu

COTABATO CITY (AA) – Filipinler'in güneyindeki Moro Müslümanlarına daha kapsamlı bir özerklik sağlanmasını öngören referandumda, oy sayım işlemi sürerken resmi olmayan sonuçlara göre Cotabato ve Isabela şehirleri "Evet" yönünde oy kullandı.

Filipinler'de Mindanao eyaletinin bazı bölgeleri ile çevresindeki adalara, mevcut yapıdan çok daha kapsamlı özerklik sağlayacak yasa için yapılan referandumda, resmi olmayan sonuçlara göre Cotabato ve Isabela şehirlerinden "Evet" oyu çıktı.

Cotabato ve Isabela, mevcut Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi (ARMM) bünyesinde yer almayan ve kampanya boyunca kritik noktalar arasında gösterilen şehirler olarak öne çıkıyordu.

Şehirler, bu sonuçlar doğrultusunda Müslüman Mindanao Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARMM) bünyesine dahil olacak.

Moro bölgelerinde yapılan referandumda, mevcut ARMM bölgesinde yaşayan Morolara, BARMM'a dahil olup olmayacakları soruldu.

ARMM'de yer almayan bu iki şehirde yaşayanlara ise yeni kurulacak BARMM kapsamına girip girmeyeceklerine ilişkin oy vermeleri istendi.

Referandumda diğer bölgelerdeki oy sayımı ise sürüyor.

  • Yeni düzenlemeyle Bangsamoro özerk hükümeti kurulacak

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin temmuz sonunda imzaladığı Bangsamoro Müslümanlarına kapsamlı özerklik sağlayan yasa, bölge Müslümanlarının hukuki ve ekonomik kazanımlarının artırılmasını öngörüyor.

Yasa, nüfusun yoğun yaşadığı Mindanao eyaletinin bazı bölgeleri ile çevresindeki adalara, mevcut özerk yapıdan çok daha kapsamlı bir özerklik sağlayacak.

Yeni düzenlemeyle Bangsamoro Özerk Hükümeti kurulacak. Bangsamoro Özerk Bölgesi'nin başkenti Cotabato şehri olacak.

Bölgede dini özgürlükler konusunda bağımsız olarak şeri hükümlerin uygulanacağı mahkemeler açılabilecek.

Merkezi yönetim, Mindanao'daki idari yetkileri Bangsamoro hükümetine devredecek.

Bangsamoro bölgesindeki iç sular ulusal hükümet ile eş zamanlı idare edilecek. Özerk yönetim, enerji kaynaklarını çıkarıp yönetimini sağlayacak.

Ayrıca eski Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) savaşçıları kolluk kuvvetlerine katılabilecek.

“Türkiye'nin Morolu kardeşlerine desteğini artırmasına ihtiyacımız var”

SULTAN KUDARAT (AA) – AHMET FURKAN MERCAN – Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) lideri Hacı Murad İbrahim, referandumda oylanacak yeni yasanın geçmesi halinde oluşacak yeni döneme ilişkin, "Türkiye'nin bu yeni süreçte de önceliğimiz olan eğitimde ve kalkınma programlarında Morolu kardeşlerine yardımcı olmasına, desteğini artırmasına ihtiyacımız var." dedi.

Yüzyıllardır sahip oldukları özgürlükleri 1898'de Amerikalılar, ardından 1946'da Filipinliler tarafından alınan Morolar, Temmuz 2018'de Manila hükümetiyle imzalanan kapsamlı özerklik anlaşmasında son aşamaya geldi.

Yaklaşık 3 milyon seçmenin oy vermesi beklenen yarın düzenlenecek referandum öncesinde bölgede heyecan dorukta.

Ülkede "Aslanların Mağarası" olarak bilinen MİKC ana karargahı "Kamp Darapanan'da" AA muhabirine konuşan MİKC lideri İbrahim, oylama günü öncesi yasa sonrası oluşacak yeni geçiş hükümetinin programına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Oylamada Bangsamoro Organik Yasası'nın (BOL) geçmesi halinde 2022'ye kadar 3 yıllığına geçiş hükümeti kurulacağını ifade eden İbrahim, "BOL geçtiğinde ARMM hükümeti lağvedilecek. Bangsamoro Geçiş Hükümeti (BTA) görevi devralacak. Bu 3 yıl sürecek. Bu siyasi sürecin parçası." dedi.

İbrahim, yeni dönemde bölgede yaşayan Lumadların, Hristiyanların ve yerel halkların da haklarının tamamen koruma altında olacağına dikkat çekerek, "Parlamentoda halkların sandalyeleri olacak. Tüm haklara saygı gösterilecek." diye konuştu.

MİKC'nin merkez komitesinin liderliğini üstleneceği Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARRM) hükümetinde "Başbakan" sıfatıyla yapılması planlanan hizmetlere değinen İbrahim, şunları söyledi:

"BTA'daki ilk yılımızda planımız 'Acil Tesir Programı' olacak. İnsanımız değişiklikleri gözlemleyecek. 4 aşamalı odak noktalarımız olacak. Biri eğitim. 40 yıldan fazladır süren savaş sebebiyle özellikle genç neslimiz isabetli ve faydalı eğitim alamadı. Eğitimi nasıl başarabileceğimize odaklanacağız. Diğer odak noktamız sağlık hizmetleri. Özellikle yerel kesimlerde insanlarımızın sağlık hizmetlerine ulaşamadığını gözlemliyoruz. Şehirlerden uzaklar. Ayrıca sağlık pahalı bir sektör. Sağlık bizim ikinci önceliğimiz olacak. TİKA'ya da gönderdiği mobil klinik dolayısıyla buradan teşekkür ediyorum. Mobil olması kırsala gidip hizmet verebilmesini sağlıyor. Diğer odak noktamız temel sosyal hizmetler olacak. Su, elektrik, gıda gibi alanlar. Bir diğer odak noktamız ise bazı stratejik altyapılar olacak."

Barış sürecinde Türkiye'nin Morolu kardeşlerinin yanında yer aldığını kaydeden İbrahim, Uluslararası Temas Grubu üyeleri arasında Suudi Arabistan, Japonya, İngiltere ve Türkiye'nin yer aldığını anımsattı.

"Türkiye'nin bu yeni süreçte önceliğimiz olan eğitimde ve kalkınma programlarında Morolu kardeşlerine yardımcı olmasına, desteğini artırmasına ihtiyacımız var." ifadelerini kullanan İbrahim, BOL'dan sonra iyi yönetişim alanında kapasite artırımı eğitimlerine ihtiyaç olduğuna vurgu yaptı.

İbrahim, "Bu dönemde Türkiye ile temaslarımızı daha da ileriye götürmeyi heyecanla bekliyoruz." dedi.

Oy kullanacak bölge halkından Lumad ve Hristiyanlara da seslenen MİKC lideri İbrahim, "Biz herkesi bir olarak görüyoruz. Oy kullanma yerlerine gidip oy haklarını kullanmalarını beyan ediyoruz. Hükümetimiz kucaklayıcı olacak. Yerel halk, Hristiyanlar ve diğer halk kesimlerimiz bu hükümette yer alacak." diye konuştu.

Moro referandumunda “Evet” cephesi önde gözüküyor

COTABATO CITY (AA) – AHMET FURKAN MERCAN – Filipinler'in güneyinde bulunan Mindanao adasındaki Cotabato şehrinde Bangsamoro Müslümanlarının geleceğini belirleyecek ve yarın yapılacak halk oylamasında "Evet" cephesinin kazanması muhtemel görünüyor.

Yüzyıllardır sahip oldukları özgürlükleri 1898'de Amerikalılar, ardından 1946'da Filipinliler tarafından alınan Morolar, Temmuz 2018'de Manila hükümetiyle imzalanan kapsamlı özerklik anlaşmasında son aşamaya geldi.

Yaklaşık 3 milyon seçmenin oy vermesi beklenen, Mindanao'da, Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARRM) adıyla yeni bir idari bölgenin kurulmasını öngören, yarın düzenlenecek referandum öncesinde AA muhabiri, Moro halkına görüşlerini sordu.

Cotabato Meclis Üyesi Bruce Matabalao, 21 Ocak'ta Cotabato şehrinin yeni kurulacak bölgeye katılmasının oylanacağını anımsatarak, oylamadan "Evet" çıkacağına inandığını belirtti.

Savaş sonrası kalkınmayı Bangsamoro Organik Yasası'nın (BOL) sağlayacağını kaydeden Matabalao, "Yasa bizim insanımıza ekonomik olarak daha fazla fırsat sunacak." diye konuştu.

  • "Tehlikeli çünkü ne olacağını bilemiyoruz"

Petrol istasyonunda çalışan pompa görevlisi Algene Del Rosario, oylamanın "tehlikeli" bulduğunu söyledi.

Uzun yıllardır Cotabato'da yaşadığını kaydeden Rosario, "BOL referandumu tehlikeli çünkü neticede ne olacağını bilemiyoruz. Muhtemelen 'Hayır' vereceğim." dedi.

Pizzacıda güvenlik görevlisi olarak çalışan Saddam Bandong, oylanacak yeni yasanın içeriğini desteklediğini belirtti.

Yerel sivil toplum kuruluşlarından Barış Ağı Birleşik Sesleri (UVPN) üyesi Nabila Muhammed de BOL'un "kapsayıcı" olarak niteledi.

Yasanın geçmişin yaralarını saracağına vurgu yapan Muhammed, "Cotabato şehri çok farklı hayat tarzından insanları barındırıyor. BOL ile farklı ses ve yüzlerden dostluklar bir araya gelebilecek." diye konuştu.

Lastik dükkanı işletmecisi Naida Mantil, "Oylamadan mutluyuz. Özellikle Morolara olmak üzere BOL'un her kesim için faydalı olacağını biliyorum. Yasa Mindanao'nun barışı ve ilerlemesi için iyi olacak." yorumunu yaptı.

  • "BOL'un ne içerdiğini halkımıza anlatmamız gerekiyor"

Barış taraftarı olduğunu kaydeden İlahiyat mezunu Allysa Manabilan, "BOL’un onaylanmasından sonra daha emniyetli bir Cotabato arzuluyoruz." temennisinde bulundu.

Bilgisayar mühendisi Nurcihan Alioden ise "Barış için evet. Oylamadan sonra daha organize olmuş bir şehre ihtiyacımız var." şeklinde konuştu.

Referandum öncesi Cotabato'nun işlek caddelerinde halkın "Evet" oyu kullanmaları yönünde yasa kapsamını anlatan broşürler dağıtan Şoför Nauto Osman, "BOL’un ne içerdiğini halkımıza anlatmamız gerekiyor." dedi.

Şehir sakini engelli Samsudin İsmail ise Moro halkının ilerlemesi için "Evet" oyu kullanacağını söyledi.

  • ARMM'den BARMM'ye

29 yıldır yürürlükte bulunan mevcut Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi'ni (ARMM) lağvedip yerine kapsamlı özerkliğin hayata geçirildiği Müslüman Mindanao'da, Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARRM) adıyla yeni bir idari bölgenin kurulması hedefleniyor.

Bölgede yarın yapılacak referandumdan evet çıkması halinde 6 Şubat'ta da Lanao del Norte eyaletinde bazı belediyeler, Kuzey Cotabato'daki 6 semt ve diğer bazı bölgelerde de BARMM'a katılma oylaması yapılacak.

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, temmuz sonunda Bangsamoro Müslümanlarına kapsamlı özerklik sağlayan yasayı onaylamıştı.

Bölge Müslümanlarının hukuki ve ekonomik kazanımlarını artırması öngörülen yasa, nüfusun yoğun yaşadığı Mindanao eyaletinin bazı bölgeleri ile çevresindeki adalara, mevcut özerk yapıdan çok daha kapsamlı bir özerklik sağlayacak.

Yeni düzenlemeyle Bangsamoro özerk hükümeti kurulacak. Bölgede dini özgürlükler konusunda bağımsız olarak şeri hükümlerin uygulanacağı mahkemeler açılabilecek.

Merkezi yönetim, Mindanao'daki idari yetkileri, Bangsamoro hükümetine devredecek.

Bangsamoro bölgesindeki iç sular ulusal hükümet ile eş zamanlı idare edilecek. Özerk yönetim enerji kaynaklarını çıkarıp yönetimini sağlayacak.

Ayrıca eski Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) savaşçıları kolluk kuvvetlerine katılabilecek.

Pazartesi yapılacak referandumda oy verme işlemi 07.00'da başlayarak 15.00'da sona erecek.