Somali sokaklarının “seyyar hazineleri” ikinci el kitaplar

MOGADİŞU (AA) – NUR CEYDİ – İkinci el kitap satan Somalili seyyar satıcılar, bir yandan ekmek parası kazanırken diğer yandan dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlarla kitap sahibi olmasına vesile oluyor.

Somali'nin başkenti Mogadişu'daki Mekke-i Mükerreme Caddesi üzerinde ikinci el eserler satan seyyar satıcılar, tezgâhlarını kitapseverler için açıyor.

Ekonomik durumu iyi olmayan vatandaşlar ve özellikle öğrencilerin uğrak noktası olan bu tezgâhlar, sahiplerine rızık kazandırırken bir yandan da dar gelirli kitap tutkunlarının daha uygun fiyatlarla kitap sahibi olmasını sağlıyor.

AA muhabirine konuşan Somalili seyyar satıcı Muhammed Merri (66), 30 yıldır ikinci el kitap satarak geçimini sağladığını, hikâye, roman, sözlük, ders kitabı çeşitli tür ve dilde eserleri tezgâhında satışa sunduğunu belirtti.

Ekmek teknesinde kütüphanelerde bile az bulunan bazı kitaplar yer aldığını, elindekilerin çoğuna 2-3 dolar civarında fiyat verdiğini söyleyen Merri, bu şekilde insanların okuyarak ufkunun açılmasına vesile olduğunu dile getirdi.

– Tezgâhı hem işi hem okulu

İdris Ahmed ise sattığı kitapları okuyarak okuma yazma öğrendiğini, tezgâhının kendisi için hem iş hem okul olduğunu söyledi.

Ahmed, bu şekilde hem geçimini kazandığını hem de kendini geliştirme imkânı bulduğunu ifade etti.

– "Bu seyyar satıcılar bir hazine sahibi"

Müşterilerden Ömer Muhammed de ikinci el kitapların, dar gelirli vatandaşların kitap okumasına ve kitap sahibi olmasına imkân verdiğini belirtti.

"Bence bu seyyar satıcılar bir hazine sahibi. Burada kütüphanelerde bile olmayan kitaplar bulunuyor. Hem de çok uygun fiyatlarla." diyen Muhammedi, üniversite öğrencilerinin araştırmaları ve eğitimi için gerekli kitapların ucuza satıldığını, bu nedenle tercih edildiğini anlattı.

İkinci el kitap toptancısı Abdulkadir Hüseyin de topladığı kullanılmış kitapları kilogram hesabıyla seyyar satıcılara çok ucuza sattığını aktardı.

Kilogramı 1 dolardan daha aza verdiği kitapları çeşitli yollardan temin ettiğini belirten Hüseyin, "Bazıları, hayatını kaybeden yakınlarının kitaplarını bağışlıyor. Bazıları evlerindeki kütüphaneleri çeşitli sebeplerle elden çıkarıyor. Kimileri maddi sıkıntılar nedeniyle kendi kitaplarını ucuza veriyor. Kimi de evinde yer olmadığı için fazlalıklardan kurtulmak istiyor." diye konuştu.

Advertisements

Somali'de bomba yüklü araçla saldırı: 6 ölü, 16 yaralı

MOGADİŞU (AA) – Somali'nin başkenti Mogadişu'da bölge idare binasına bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda ilk belirlemelere göre en az 6 kişi hayatını kaybetti, 16 kişi yaralandı.

Başkentteki ambulans ağının direktörü Doktor Abdülkadir Aden, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hodan bölgesi idare binasına bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda en az 6 kişinin öldüğünü, 16 kişinin yaralandığını söyledi.

Patlama nedeniyle binada büyük çapta hasar meydana geldi, ölen ve yaralananların çoğununun hükümet çalışanları olduğu bildirildi.

Hodan bölge idare binasına düzenlenen saldırı, bu ay içinde başkentteki hükümet ofislerine düzenlenen ikinci saldırı oldu.

Saldırıyı çoğunlukla başkent Mogadişu olmak üzere kentlerde otelleri, hükümet kurumlarını ve güvenlik güçlerini hedef alan eylemler gerçekleştiren Eş-Şebab örgütü üslendi.

Somali'de belediye binasına bombalı saldırı

MOGADİŞU (AA) – Somali'nin başkenti Mogadişu'daki Hodan Belediyesine intihar saldırısı düzenlendiği, olayla ölü ve yaralıların olduğu bildirildi.

Belediye kaynaklarından alınan bilgiye göre, Hodan Belediye binası girişinde bomba yüklü araç patlatıldı. Patlamanın ardından güvenlik güçleriyle belediye binasına girmeye çalışan saldırganlar arasında çatışma çıktığı belirtildi.

Saldırı sonucu ölen ve yaralananlar olduğu kaydedilirken, sayısına ilişkin henüz bir bilgi verilmedi.

Kaynaklar, belediye binasında halihazırda çalışanların bulunduğunu, çatışmaların da devam ettiğini aktardı.

Somali'de lokantaya bombalı saldırı: 4 ölü

MOGADİŞU (AA) – Somali'nin başkenti Mogadişu'daki bir lokantayı hedef alan bombalı saldırıda ilk belirlemelere göre 4 kişinin yaşamını yitirdiği, 9'unun yaralandığı bildirildi.

Mogadişu Belediye Başkan Yardımcısı Salih Hasan Ömer, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Mekke el-Mükerreme Caddesi'ndeki bir halk lokantasına müşterilerin yoğun olduğu sırada bomba yüklü araçla saldırı düzenlendiğini ifade etti.

Saldırıda 4 kişinin öldüğünü, 9'unun yaralandığını aktaran Ömer, bazı yaralıların durumunun ağır olduğunu belirtti.

Saldırının sorumluğunu henüz üstlenen olmadı.

Somali'nin güneyinde Afgooye kentinde bugün askeri konvoyu hedef alan intihar saldırısında 3 kişi ölmüş, çok sayıda kişi yaralanmıştı.

“Dhaweeye” akıllı taksi uygulaması Somalililerin hayatını kolaylaştırıyor

MOGADİŞU (AA) – NUR CİDİ – Somali'nin başkenti Mogadişu'da hayata geçirilen, yolcu ile şoför arasında güvenilir bir ilişkiye olanak sağlayan "Dhaweeye" isimli akıllı taksi uygulaması, vatandaşlar tarafından beğeniyle karşılandı.

Dünya genelinde kullanılan "Uber" ve çoğunlukla Arap coğrafyasında yaygın olan "Kerim" gibi uygulamalara benzeyen Dhaweeye, son 20 yıldır siyasi karışıklık ve çatışmalarla mücadele eden Somalililer için hayatlarını kolaylaştıran bir yenilik.

Ülkede akıllı taksi hizmeti sağlayan ilk yerli şirket özelliği taşıyan Dhaweeye, Mogadişu'nun bütün ilçelerinde günde yaklaşık 500 kişiye hizmet veriyor.

Yerel bir şirketin sağladığı Dhaweeye, akıllı telefonlara indirilen bir aplikasyon ile müşterilerin talepleri doğrultusunda taksi ücretlerini seçmeleri için kolay ve basit bir yol hâline geldi.

Şehir içi ulaşımında kullanılan bir tür motor taksi "Tuk Tuk"un ortaya çıkmasıyla, pazardaki değerini kaybeden geleneksel taksinin hizmet alanının, "akıllı taksi" uygulamasının kullanılmaya başlamasıyla bir kez daha daralacağı tahmin ediliyor.

– İlk iki ayda 7 bin kullanıcı

Konuya ilişkin istatistikler, henüz ikinci ayında olan Dhaweeye uygulamasının yaklaşık 7 bin vatandaş tarafından kullanıldığını gösteriyor.

Dhaweeye şirketinin İcra Direktörü Curi Abdi Anşur, "Proje, dünya teknolojisine uyum sağlanması kapsamında vatandaşların gelişmiş taksi hizmeti talebini karşılamak için ortaya çıktı." dedi.

Taksi kullanım ücretlerinin, kişi ve mesafeye göre şekillendiğini kaydeden Anşur, "4 kişilik küçük taksi kilometre başına 0,5 dolar, aile boyu 8 kişilik taksi kilometre başına 0,8 dolar ve özel araba kilometre başına 0,65 dolar olarak ücretlendiriliyor." diye konuştu.

– Vatandaşlara iş imkânı

Anşur, şirketin ortaklık prensibine dayalı olarak çalıştığını, ayrıca hizmet alanını genişletmek adına belirlenen vasıflara sahip araç sahibi vatandaşlara da iş imkânı sunulduğu belirtti.

Dhaweeye taksi hizmetinin ilk aşamada sadece başkent Mogadişu'yla sınırlı kaldığını söyleyen Anşur, çalışan sayısının artırılmasıyla verilen hizmeti Mogadişu çevresine genişletmeyi amaçladıklarını aktardı.

Uygulamada şoförün kimliğinin belirtilmesinin önemli bir özellik olduğunu vurgulayan Anşur, ayrıca müşteri için haritada ana caddeler ve bilinen mekânlara ilişkin seçeneklerin görüntülendiğini dile getirdi.

– Araç ve şoför tercihi

Uygulamayı kullanan Somalililerden Hatice Muhammed Ahmed, "İstediğimiz arabayı seçebildiğimiz gibi evimizdeyken taksi hizmeti ayağımıza geliyor. Ayrıca taksi arama zahmeti de kalmıyor. Böylece istediğimiz yere daha kısa sürede ulaşıyoruz." dedi.

Uygulamanın önceki hizmetlere kıyasla müşterilerine ayrıcalıklar sunduğuna dikkati çeken Hatice Muhammed, şunları söyledi:

"Geleneksel taksilerde, müşteri ve şoför yola çıkmadan bir meblağ üzerinde anlaşıyordu. Belirlenen mesafe tamamlanmasa bile müşteri bu ücreti ödemek zorunda kalıyordu. Ancak Dhaweeye ile sadece gittiğimiz mesafenin ücretini ödüyoruz."

– Hem müşteri hem araç sahibi memnuniyeti

Abdulfettah Versemi de uygulamanın geleneksel taksilere göre daha hesaplı olduğunu belirterek, "Hafta sonları ailemle başkentteki Dar es-Selam bahçesine gidiyoruz. Ev ile bahçe arasındaki 16 kilometrelik mesafe için geleneksel taksilere 20 dolar öderken Dhaweeye ile 12 dolar ödüyoruz." diye konuştu.

Önceden geleneksel taksi şoförlüğü yapan şimdi ise Dhaweeye uygulaması bünyesinde çalışan İsmail Nur ise artık müşteri bulma endişesi taşımadığını belirtti.

Nur, "Müşteriler, sadece bulunduğumuz alanla sınırlı kalmıyor. Ayrıca hizmetin bedeli de her iki taraf açısından biliniyor. Bu hizmet, bizi, daha önce harita bulunmaması nedeniyle yolcularla yaşadığımız pazarlık tartışmasından da kurtardı." ifadelerini kullandı.

– Uygulamada yaşanan bazı sorunlar

Uygulama birçok kolay sunsa da özellikle güvenlik açısından hâlâ bazı sıkıntıların olduğu belirtiliyor.

Somalililer, ülkede hâkim olan istikrarsız güvenlik ortamından dolayı, taksi sürücülerinden kaynaklı güvenlik endişesi taşıyor.

Dhaweeye uygulamasının, bazı bölgelerde sunduğu harita hizmetinde de aksaklıklar yaşandığı ifade ediliyor.

Somali'de meçhule demir alan balıkçılar

MOGADİŞU (AA) – NUR CİDİ – Kaybolan tekne vakalarında artışın yaşandığı Somali'de balıkçılar, geçimini kazanmak için meçhule giden yola demir alıyor.

Ülkedeki kısıtlı imkanlar, can kurtarma ekipmanının olmaması, kötü hava koşulları, arızalı araçlar gibi sebeplerle geri dönemeyen sandal ve tekne sayıları gittikçe artıyor.

Ortalama ayda bir teknenin kaybolduğu belirtilirken, buna rağmen balıkçılar geçimini kazanmak için denize açılıyor.

Balıkçılar avdan dönünceye dek ailelerinin endişe dolu bekleyişi sürerken, bazıları ise hiç dönemiyor. Rızık için çıktıkları yol faciayla sonuçlanıyor. Kimi eşi, çocuğu, kimi abisi ya da babasını kaybediyor.

Firdevs Abdurrahman Nur da eşi denize açılıp geri dönmeyenlerden yalnızca biri.

AA muhabirine konuşan Nur, eşi Iyderus Hasan'ın üç ay önce Mogadişu'nun doğu kesimindeki Arabu sahilinden bir tekneyle demir aldığını ve bir daha dönmediğini anlattı.

Üç aydır eşinden haber alamadığını belirten Nur, "Evden çıkarken, 'yarın görüşürüz' demişti. Bu son kelimeleri oldu. Çocuklar sürekli ağlıyor." dedi.

Somalili Naime Meridi de oğlunun tekneyle yola çıktıktan sonra bir daha dönmediğini söyleyerek, "Oğlumun yokluğu beni çok üzüyor. Denizde kaybolduğunu duyduğumuzda şok geçirdik. Çok üzüldük ancak bir süre sonra oğlumun Maldivler deniz kuvvetleri tarafından kurtarıldığını duyduk. Bu haber bizi çok mutlu etti." ifadelerini kullandı.

– Neden geri dönemiyorlar?

Balıkçılar Birliği verilerine göre, mart ayından bu yana içinde 9 balıkçının bulunduğu 3 tekne kayboldu. Teknelerin kaybolmasında uzun mesafeler katedilmesi sonucu yakıtlarının bitmesinin etkili olduğu aktarıldı.

Yerel medyada 5 Temmuz'da Sri Lanka deniz kuvvetlerinin, kara suları yakınlarında 3 Somalili balıkçıyı kurtardığına dair görüntüler yer aldı. Ayrıca Maldivler deniz kuvvetlerinin kendi kara sularında 3 balıkçıyı kurtardığına dair haberler çıktı diğer 3 balıkçının ise akıbeti henüz bilinmiyor.

Teknik sorunlar nedeniyle daha önce de tekneleri kaybolan onlarca balıkçının denizde cesetlerine ulaşılmıştı.

Balıkçılar Birliği Başkanı Davud Nur, denizin mart ayında etkili olan yağmur ve rüzgar nedeniyle tehlikeli olduğunu, küçük, ahşap teknelerin büyük dalgalara direnemediğini belirtti.

Bunun yanı sıra balıkçıların çoğunun yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmadığını, günlük rızıklarını kazanmak ön planda olduğu için kendilerini geliştirmeyi ihmal ettiklerini aktaran Nur, ayrıca tehlike anında en basit kurtarma araç ve gereçlerine dahi sahip olmadıklarını söyledi.

Nur, teknelerde bulunması gereken ihtiyaçları denetleyen, avlanma sınırını belirleyen bir kurumun olmamasının da kaybolan tekne vakalarının tekrarlamasına neden olduğunu belirtti.

Dışişleri Bakanlığından Mogadişu'daki terör eylemlerine kınama

ANKARA (AA) – Dışişleri Bakanlığı, Somali'nin başkenti Mogadişu'da meydana gelen terör eylemlerini kınadı.

Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Bugün Somali'nin Başkenti Mogadişu'da devlet kurumlarının yer aldığı 'Villa Somali'nin giriş kapısına yakın bir yerde gerçekleştirilen terör eylemlerini şiddetle kınıyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Terör eylemlerinin, Brüksel'de 16-17 Temmuz 2018'de gerçekleştirilecek Somali Ortaklık Forumu öncesinde yapılmasına dikkat çekilen açıklamada şunlar kaydedildi:

"Ülkede son dönemde hayata geçirilen reformların değerlendirileceği Somali Ortaklık Forumu öncesinde yapılan bu terör eylemlerinin, Somali'nin istikrara kavuşturulmasına yönelik Somali hükümetinin ve uluslararası toplumun gayretlerini hedef aldığını değerlendirmekteyiz."

Açıklamada, "Ülkemiz kardeş Somali'nin bir an evvel barış, huzur ve kalkınma ortamına kavuşması için bugüne kadar sağladığı desteği sürdürecektir." denildi.

Somali'de Uluslararası Kızılhaç Komitesi çalışanı kaçırıldı

MOGADİŞU (AA) – Somali'de Uluslararası Kızılhaç Komitesinde (ICRC) çalışan Alman uyruklu kadın hemşirenin kaçırıldığı bildirildi.

ICRC Somali Delegasyonu Başkan Yardımcısı Daniel O’Malley tarafından yapılan yazılı açıklamada, Uluslararası Kızılhaç Komitesinin başkent Mogadişu'daki merkezinde görev yapan Alman uyruklu kadın hemşirenin merkez binadan silahlı kişilerce kaçırıldığı belirtildi.

Kaçırılan hemşirenin bir an önce serbest bırakılması çağrısı yapılan açıklamada, "İş arkadaşımızın güvenliği konusunda derin endişe duyuyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Somali hükümetinden olayla ilgili henüz açıklama yapılmadı.

Olayın ardından ICRC merkezinde görevli özel güvenlik şirketi çalışanları gözaltına alındı.

Somali'de Eş-Şebab operasyonu

MOGADİŞU (AA) – Somali'nin Hiran bölgesinde ordunun terör örgütü Eş-Şebab'a yönelik düzenlelediği operasyonda 30 teröristin etkisiz hale getirildiği bildirildi.

Somali Ordusunun Hiran Bölgesi Sözcüsü Muhammed Nur Agajof, Somali haber sitesi Garowe Online'a yaptığı açıklamada, Somali askerlerinin Beledweyne, Mataban ve Mahas kasabalarının farklı noktalarında Eş-Şebab örgütüne karşı düzenlediği operasyonda çatışma çıktığını söyledi.

Agajof, Somali askerleri ile Eş-Şebablı teröristler arasında yaşanan silahlı çatışmada en az 30 teröristin öldürüldüğünü, örgüte ait çok sayıda askeri mühimmatın ele geçirildiğini kaydetti.

Operasyonda Beledweyne, Mataban ve Mahas kasabalarında bir süredir teröristlerin kontrolünde olan bazı noktaların temizlendiği, kontrolün yeniden sağlandığı belirtildi.

– AMISOM üslerine saldıran 46 terörist öldürülmüştü

Somali'de Eş-Şebab'ın 2 Nisan'da Afrika Birliği Somali Misyonu (AMISOM) askerlerinin kaldığı Aşağı Şaballe bölgesindeki kamplara düzenlendiği saldırı sonucu çıkan çatışmalarda 46 teröristin öldürüldüğü duyurulmuştu.

AMISOM bünyesinde görev yapan Uganda barış gücü mensuplarının sözcüsü Ceaser Olweny, saldırıda 4 Uganda askerinin hayatını kaybettiğini, buna karşın toplam 46 teröristin etkisiz hale getirildiğini söylemişti.

Somali Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullah Fermacu, ülkede geçen yıl ekim ayında 500'den fazla kişinin hayatını kaybettiği bombalı saldırıdan sorumlu tuttuğu terör örgütü Eş-Şebab'a karşı "savaş" ilan etmişti.

Somali'de stadyumda patlama

MOGADİŞU (AA) – Somali'nin Aşağı Şabelle bölgesindeki bir futbol stadyumunda meydana gelen patlamada aralarında futbolcularında bulunduğu 4 kişinin hayatını kaybettiği, 10 taraftarın da yaralandığı bildirildi.

Ulusal basında yer alan haberde, Aşağı Şabelle Bölgesi Vali Yardımcısı Abdifatah Haji Abudlle, gazetecilere yaptığı açıklamada, Barawe kasabasındaki futbol stadyumunda yerel kulüp takımlarının maç yaptığı sırada stadyuma önceden yerleştirilen bombanın infilak etmesi sonucu patlama olduğunu söyledi.

Abudlle, patlamada aralarında futbolcuların da olduğu 4 kişinin öldüğünü, çoğunluğu maçı izlemeye gelen taraftarlardan 10 kişinin yaralandığını ifade etti.

Abdulle saldırının arkasında terör örgütü Eş- Şebab'ın olduğunu belirtti. Patlamayla ilgili hükümetten henüz bir açıklama yapılmadı.

Öte yandan Eş-Şebab örgütü kendisine ait yayın organları aracılığıyla yaptığı açıklamada saldırıyı üstlendiğini duyurarak, patlamada aralarında Uganda askerlerinin de olduğu bazı yerel devlet görevlilerinin öldüğünü ileri sürdü.