Umman'da üniversitede Türkçe seçmeli ders olacak

MUSKAT (AA) – Umman'daki Sultan Kabus Üniversitesinde, Türkçe seçmeli ders olarak okutulacak.

Umman resmi haber ajansı ONA'da yer alan habere göre, Sultan Kabus Üniversitesi ile Türkiye Maarif Vakfı arasında, üniversitede Türkçe'nin seçmeli ders olarak okutulması için iş birliği protokolü imzalandı.

Protokole Umman Üniversitesi Rektör Yardımcısı Muna Benet Fahd Al Said ile Türkiye Maarif Vakfı Başkan Vekili Hasan Yavuz imza attı.

Protokolün iki taraf arasında yapılan görüşmeler sonucu neticeye bağlandığı aktarılan haberde, bunun üniversitede öğretilen dil çeşitliliğine katkı sağlayacağı, ayrıca Türkiye-Umman ilişkilerinin güçlenmesine yardımcı olacağı da ifade edildi.

Edirneli esnaf dil öğrenme telaşında

EDİRNE (AA) – Son yıllarda Bulgar ve Yunan turistlerin akınına uğrayan Edirne'de, esnaf müşterileriyle daha iyi anlaşabilmek için dil kurslarına başladı.

Edirne Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) ve Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle kentte bulunan esnafın dil sorununu çözmek için Bulgarca ve Yunanca dil kursu açıldı.

Kursa yoğun ilgi gösteren esnaf, Yunanca ve Bulgarca öğrenmeye başladı.

Trakya Üniversitesi Çağdaş Yunan Dili ve Edebiyatı Araştırma Görevlisi Serra Yazıcı Özer, gazetecilere yaptığı açıklamada, Edirne'ye Bulgar ve Yunan turistlerin yoğun olarak geldiğini, kent esnafının da müşterileriyle daha iyi anlaşabilmeleri için açılan kurslara ilgi gösterdiğini belirtti.

Esnafa daha çok konuşma diline yönelik Yunanca öğrettiğini anlatan Özer, "Alfabeden başlıyoruz fakat pratik günlük konuşma diline ağırlık veriyoruz. Kurs bitiminde esnafımız gelen müşterileriyle daha iyi iletişim kuracak, daha iyi satış yapacak." dedi.

Özer, kursun 136 saat süreceğini ve nisan ayında kursu tamamlayan esnafa sertifika verileceğini aktardı.

Kursiyerlerden Fahriye Gencer (55) ise eğitimin çok faydalı geçtiğini ve çok memnun olduğunu söyledi.

Kursun özellikle ticari anlamda esnafın çok işine yarayacağını vurgulayan Gencer, "Çok memnunum. Gelen turistlerle daha iyi iletişim kuracağız. Ticari ilişkilerimiz gelişiyor. Ayrıca Bulgaristan'a da gittiğimizde orada meslektaşlarımızla anlaşabilme imkanımız olacak." ifadelerini kullandı.

  • "Dillerinin konuşulması hoşlarına gidiyor"

ETSO Başkanı Recep Zıpkınkurt da Bulgaristan ve Yunanistan'dan günübirlik gelenlerin alışverişlerini Edirne'den yaptıklarını dile getirdi.

Esnafın dil bilmemesi nedeniyle turistlerle sağlıklı iletişim kuramadığına dikkati çeken Zıpkınkurt, "Bu sorunla alakalı olarak hem Bulgarca hem de Yunanca kursu açtık. Milli Eğitim Müdürlüğü'yle ortak çalışma yaptık. Kursu bitiren esnafımız, artık misafirlerimizle daha iyi iletişim kuracak. Bu çok önemli, çünkü turistler dertlerini anlatabildikleri zaman, kendilerini yabancı hissetmiyor. Kendi dillerinin konuşulması onların hoşlarına gidiyor." diye konuştu.

  • Son 10 ayda 2 milyon Bulgar ve Yunan turist geldi

Edirne İl Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Hacıoğlu ise AA muhabirine yaptığı açıklamada, Edirne'nin İstanbul ve Antalya’dan sonra en çok turist alan üçüncü il olduğunu belirtti.

Türkiye'de metrekareye en fazla eser düşen şehrin Edirne olduğunu anlatan Hacıoğlu, "Edirne, envanterindeki bin 585 eserle Türkiye’de metrekare başına en fazla tarihi eserin düştüğü şehir olmakla gururludur. İstatistiklere ve rakamlara bakacak olursak, son 10 ayda Edirne'ye 2 milyon Bulgar ve Yunan turist geldi. Bulgar ve Yunan turistler, bizim en iyi dostumuz, komşumuz ve kardeşimiz. Kentin turizmine önemli katkılar sunuyorlar. Esnafa yönelik açılan dil kursu önemli bir adım. Esnafımızın turistlerle daha iyi iletişim kurmasını sağlayacak, dolayısıyla da turizme olumlu etkileri olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Hacıoğlu, Edirne'deki sınır kapılarında Bulgar ve Yunan turistlerin "WhatsApp istek ve şikayet hattı" üzerinden taleplerini kendilerine iletebildiklerini de sözlerine ekledi.

1. Uluslararası Dil ve Edebiyat Kongresi

KARAMAN (AA) – Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Gürer Gülsevin, "Devlet adamları işe el attıkça biz kültürümüzde daha ileri mesafelere gidiyoruz." dedi.

Gülsevin, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ve TDK'nin desteğiyle, Karamanoğlu Mehmet Bey (KMÜ) Üniversitesi Şehit Ömer Halisdemir Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen "1'inci Uluslararası Dil ve Edebiyat Kongresi"nin açılışında, milletlerin farklı boy, soy, aile, aşiret ve etnik unsurların bir araya gelerek oluşturabildikleri sosyolojik birlikler olduğunu söyledi.

Türk gibi büyük bir milletten söz edildiğinde, bunun içerisinde dünyanın birçok renginin bulunmasının mümkün olduğunu belirten Prof. Dr. Gülsevin, şöyle konuştu:

"Bunu dilinde de bulmamız mümkündür. Kültür ve dil tarihçileri, Türk kültür ve dilini 'Avrasya'nın bir yerinden doğup bütün Avrasya'yı baştan başa dolaşan bir ırmağa' benzetiyor. Nasıl bir ırmak gezdiği coğrafyayı besliyorsa, ona şekil veriyorsa, Türk dili ve kültürü de Sibirya'dan, Orta Asya'dan, Mezopotamya'dan, Anadolu'dan, Kafkasya'dan Avrupa'nın her noktasına kadar dolaşmış ve her yeri beslemiş. Nasıl bir ırmak dolaştığı yerden etkileniyorsa, Türk dili ve kültürü de bütün dolaştığı coğrafyadan beslenmiştir."

Gülsevin, Türk dilinde Çince, Rusça, Farsça ve Arapça gibi birçok dilden kelimeler bulunduğuna işaret ederek, "Niçin vardır? Çünkü bütün coğrafyada biz buraları dolaşmışız. Ya hakim unsuru ya da komşu olarak bir arada yaşamışız. Evlenmişiz, akrabalıklar kurmuşuz ve onlardan beslenmişiz. Çince'de, Arapça'da, Farsça'da, Rusça'da, Ermenice'de, Sırpça'da saymakla bitmez Türkçe kelimeler vardır. Niçin? Çünkü biz onları beslemişiz." ifadelerini kullandı.

– "Birbirlerinden hiç nasiplenmemişler"

Her dilin başka dillerden kelime aldığını ve verdiğini vurgulayan Gürer Gülsevin, şöyle devam etti:

"Türk dili kadar farklı dillerden kelime almış dili zor bulursunuz. Çünkü bütün Avrasya'yı dolaşmış bu insanlar. Sadece belirli bir coğrafyaya hapsolup kalmamışlar. Çince'de Türkçe, Türkçe'de Çince kelime var ama Ermenice'de Çince kelime bulamazsınız. Çünkü birbirlerinden hiç nasiplenmemişler, birbirlerinden beslenmemişler. Avrasya medeniyetinden Türk dili ve kültürünü çektiğiniz zaman, tarihten birden bardakların en alttakini çekmiş gibi olursunuz."

Tarihte Türk dilinin kimliğine devlet adamı olarak ilk sahip çıkan kişinin Karamanoğlu Mehmet Bey olduğunu anımsatan Prof. Dr. Gülsevin, "Karamanoğlu Mehmet Bey, 'Divanda, dergahta, bergahta, çarşıda, pazarda Türkçe'den başka dil konuşulmaya' diyor. Yani 'Bizim dilimiz, devlet dili olmuştur' diyor. Bir devlet adamı 'Bundan sonra Türkçe konuşacaksınız, yazacaksınız' diyorsa, bu bizim başlangıcımızdır. Karamanoğulları vesilesiyle Karaman, Türkçe'nin başkentidir." diye konuştu.

– "'Dilimiz, kimliğimiz' başlığıyla birçok faaliyet yapıldı"

Gülsevin, 2017 yılının "Türk Dili Yılı" ilan edildiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:

"Devlet adamlarımızın Türkçe'ye sahip çıkışının ilk örneği, Karamanoğlu Mehmet Bey'dir. İkinci feryadı 1930'larda Mustafa Kemal'den duyduk. 'Türk dili, Türk milletinin zihnidir, kalbidir' dedi. Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesini, Türk Dil ve Tarih Kurumunu kurarak, cumhuriyetin de devletin de temelinin kültür olacağını, Türkoloji'nin temelinde çok önemli bir yer tuttuğunu devlet adamı olarak ortaya koydu. Dilimizdeki kirlenmeyi, bütün dünya dillerinde olduğu gibi 'Amerikanca' üzerinden kirlenmeyi hepimiz görüyoruz. Yine bir devlet başkanı, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan 2017 yılını 'Türk Dili Yılı' ilan etti. 'Dilimiz, kimliğimiz' başlığıyla birçok faaliyet yapıldı. Devlet adamları işe el attıkça biz kültürümüzde daha ileri mesafelere gidiyoruz."

Kongreye, Karaman Valisi Fahri Meral, KMÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Akgül, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

Yüzbinlerce sayfalık AB müktesebatını Türkçeye çeviriyorlar

ANKARA (AA) – ZUHAL DEMİRCİ – Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı bünyesinde çalışmalarını yürüten Çeviri Eşgüdüm Başkanlığı, Avrupa Birliği (AB) müktesebatının Türkçeye çevrilmesinde kilit rol oynuyor.

Çeviri Eşgüdüm Başkanlığından edinilen bilgiye göre, müstakil bir birim olarak 8 Haziran 2011'de kurulan Başkanlık, AB Başkanlığının 2000 yılında kurumsal yolculuğuna AB Genel Sekreterliği olarak başlamasının ardından çeviri çalışmalarına 2002'de başladı.

İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye çevirilerin yapıldığı birimde 11 tecrübeli mütercim çalışıyor.

Mütercimler, çeviri çalışmalarının yanı sıra pek çok üniversitede davetli konuşmacı olarak yaklaşık 15 yıldır edindikleri tecrübeleri akademi dünyasıyla paylaşıyor.

Başkanlık, Türkiye'nin AB'ye katılım sürecinin yol haritası "Müzakere Çerçeve Belgesi" uyarınca, üyelik gerçekleşmeden tüm AB müktesebatının Türkçeye çevrilmesini amaçlıyor.

Başkanlık, müktesebat çevirisinin yanı sıra müzakere sürecinin temel belgeleri arasında yer alan ilerleme raporları (yeni adıyla ülke raporları), strateji belgeleri, eylem planları, ulusal programlar, çeşitli basın duyuruları, ilke kararları ve diğer temel çalışma dokümanlarının çevirisini de yapıyor.

– Müktesebatın çevirisi katılım süreci için önemli

Katılım müzakerelerinin yürütüleceği esaslara göre Türkiye müktesebatın Türkçeye çevirisini katılımdan uygun bir süre önce tamamlamakla yükümlü.

Bu nedenle müktesebat çevirisi, Türkiye'nin AB'ye katılım sürecinin ana unsurlarından birini oluşturuyor.

AB müktesebatı temel olarak kurucu antlaşmalar uyarınca kabul edilen ikincil mevzuat ve AB Adalet Divanı kararlarından oluşuyor. Müktesebatın Eylül 2018 itibarıyla hacmi yaklaşık 205 bin AB Resmi Gazetesi sayfasına denk düşüyor ve 20 bin adetten fazla mevzuattan oluşuyor.

Müktesebatın çevirisiyle terminolojik tutarlılığın da sağlanması amaçlanıyor. Bu sayede, sadece devletlerarası ilişkilerde değil, bireysel ve toplumsal hayatın hemen her alanında düzenlemeler öngören müktesebatta yer alan binlerce teknik terimin Türkçe karşılığı en güvenilir şekilde tespit edilecek.

– Türk mevzuatını da İngilizceye çeviriyorlar

Diğer yandan AB'ye uyum çerçevesinde hazırlanan Türk mevzuatının veya hazırlanan taslakların İngilizceye çevrilmesi ihtiyacı doğuyor. Bu bağlamda, çeviri çalışmaları bazı durumlarda müzakere sürecinin ilerlemesi bakımından da kilit önem taşıyor.

AB müktesebatı çevirilerinin istenen kaliteyi yakalayabilmesi, AB mevzuatının Türk iç hukukuna aktarılması aşamasında yanlış veya eksik çeviriden kaynaklanabilecek aksaklıkların önlenmesi bakımından da önemli. Bu kapsamda, AB Adalet Divanı karşısında zor durumda kalmış pek çok aday ülke olduğu biliniyor.

Çevirilerde, AB müktesebatının kendine özgü dilinin anlaşılması ve "Birlik Hukuku"ndaki kavramların tam karşılığının sağlanabilmesi mütercimlerin en çok zorlandığı konuların başında geliyor.

Hem teknik hem de hukuki metinlerden oluşan AB müktesebatının çevirisi için alan bilgisinin yanı sıra hukuk bilgisine ihtiyaç duyuluyor.

– Çeviri rehberi ve sözlüğü

Başkanlık, yüzbinlerce sayfadan oluşan müktesebatın çevirisinde bir standart oluşturmak için 2009'da AB Mevzuatı Çeviri Rehberini yayımladı. Bu sayede sürekli güncellenen ve insan kaynağı ihtiyacının arttığı müktesebat çevirisinde yeni başlayanlar için de kılavuz niteliğinde kaynak bir metin hazırlanmış oldu. Üniversitelerde de kaynak olarak kullanılan bu metin 2010 ve 2016'da güncellendi.

Diğer yandan AB alanında çevirilerde yaygın kullanılan AB Terimleri Sözlüğü de Başkanlığın 2009'da yayımladığı önemli dokümanlar arasında yer alıyor.

– Genç Çevirmenler Yarışması

Müzakere Çerçeve Belgesi kapsamında AB kurumlarının gerektiği gibi işlemesi için ihtiyaç duyulan yeterli sayıda çevirmenin yetiştirilmesi de Türkiye'nin yükümlülükleri arasında yer alıyor.

Bu kapsamda, Türkiye'de üniversitelerin mütercim-tercümanlık ve çeviri bilim bölümlerinde okuyan öğrencilerin katılımıyla her yıl "Genç Çevirmenler Yarışması" düzenleniyor. İngilizce, Fransızca ve Almanca çevirileriyle ilk üçe giren genç mütercimler, Belçika'nın başkenti Brüksel'deki yerleşik AB kurumlarının çeviri birimlerine ziyaret gerçekleştiriyor. Buna göre 2010'dan bu yana düzenlenen bu yarışmalara 848 öğrenci katıldı.

AB'nin yüzde 65'i yabancı dil biliyor

BRÜKSEL (AA) – Avrupa Birliği'nde (AB) yetişkinlerin yüzde 65'i en az bir yabancı dil biliyor.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Dil Günü dolayısıyla üye ülkelerde yaşayan yetişkinlerin dil becerileri hakkında veri yayımladı.

Buna göre, AB'de yetişkinlerin yüzde 65'i en az bir yabancı dil biliyor.

AB üyesi 28 ülke arasında en az bir yabancı dil bilenlerin oranının en yüksek olduğu ülke İsveç olarak belirlendi. İsveç'te yetişkinlerin yüzde 97'si en az bir yabancı dil biliyor. İsveç'i yüzde 96 oranıyla Letonya, Danimarka ve Litvanya izliyor. Lüksemburg'da en az bir yabancı dil bilme oranı yüzde 95, Malta'da yüzde 92, Estonya'da ise yüzde 91 seviyesinde bulunuyor.

AB ülkeleri arasında çok sayıda farklı dil bilenlerin oranının en yüksek olduğu ülke Lüksemburg oldu. Lüksemburg'daki yetişkinlerin yarıdan fazlası en az 3 yabancı dil biliyor.

İngiltere, AB üyesi ülkeler arasında yabancı dil bilme oranı en az ülke olarak öne çıkıyor. İngiltere'de yabancı dil bilen yetişkinlerin oranı sadece yüzde 35 seviyesinde bulunuyor.

Yemenli Rasi Erdoğan sevgisiyle Türkçe öğrendi

İZMİR (AA) – TEZCAN EKİZLER – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sevgisinden dolayı Yemen'de Türk Dili ve Eğitimi Bölümü'nü tercih eden Munir Ahmet Hüseyin Rasi, okulunun Husiler tarafından kapatılmasının ardından yarım kalan eğitim hayatını Türkiye'de sürdürüyor.

Hecce kentinde 4 çocuklu bir ailenin en büyük oğlu olarak dünyaya gelen 27 yaşındaki Rasi, lise yıllarında hayat hikayesini okuduğu ve etkilendiği Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaşamını kendisine örnek aldı.

Yıllar geçtikçe Erdoğan'a hayranlığı daha da artan Rasi, onun yaptığı konuşmaları daha iyi anlamak için Türkçe öğrenmeye karar verdi.

Sana'a Üniversitesinde 2010 yılında Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde eğitim almaya başlayan Munir Ahmet Hüseyin Rasi, 2014 yılında bu bölümden birincilikle mezun olurken, ülkesinde yaşanan iç karışıklık nedeniyle Husilerin üniversitede okuduğu bölümü kapatmalarının ardından yüksek lisansına ara vermek zorunda kaldı.

Eğitim hayatına devam etmek isteyen Rasi, iki yıl önce yüksek lisansını tamamlamak için Türkiye'ye başvurdu. Girdiği sınavlarda başarılı olan genç, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yabancı Diller Okulu Türkçe Eğitim Anabilim Dalı'nda yüksek lisans yapmaya başladı.

– Yabancı öğrencilere Türkçe ders anlatıyor

Eğitim giderleri Türkiye Cumhuriyeti tarafından karşılanan Yemenli Rasi, Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) Bornova Öğrenci Yurdu'nda kalırken, üniversite eğitimi için İzmir'e gelen kendisi gibi yabancı uyruklu öğrencilere yurtta ders vererek, onların da Türkçe öğrenmelerini sağlıyor.

Odasına Türk bayrağı asan genç, ilerleyen Türkçesi sayesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptığı konuşmaları televizyondan takip edip onunla ilgili yazıları bilgisayarından okuyor.

– "Erdoğan ve Türkiye sevdalısıyım"

Munir Ahmet Hüseyin Rasi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hayatını okuduğu günün kendisi için dönüm noktası olduğunu, o günden sonra hem Erdoğan hem de Türkiye sevdalısı olduğunu söyledi.

Erdoğan'ın Arap dünyasının kahramanı olduğunu belirten Rasi, "Üniversitede Türkçe okumaya başladığım yıllarda İsrail Mavi Marmara gemisine saldırmıştı. O zaman haberler yayınlandı. 'Türkiye şunu yaptı, Erdoğan şunu yaptı' diye. İşte o zaman Erdoğan bizde kahraman oldu. Üniversiteden mezun olurken yaptıklarından dolayı mezuniyet törenimizin ismini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan diye belirledik." dedi.

Rasi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptıklarıyla dünya üzerinde yaşayan tüm müslümanların gönlünde taht kurduğunu, onu televizyonlar ve internet aracılığıyla tüm İslam coğrafyasının takip ettiğini ifade etti.

– "Türkiye Erdoğan gibi bir lideri olduğu için çok şanslı"

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya gelip onunla tanışmayı çok istediğini belirten Rasi, şöyle konuştu:

"Türkiye hep mazlumlara ve unutulan insanlara ve milletlere destek oldu, olmaya da devam ediyor. Ben onun için Türkçeyi tercih ettim. Erdoğan ile ilgili ne desem onun hakkını veremem çünkü bir baktığımızda sadece unutulan Arap ülkeleri değil, Afrika ülkeleri de destek veriyor. Onu, İslam'ın lideri olarak görüyorum. Türkiye böyle bir lidere sahip olduğu için gerçekten çok şanslı bir ülke."

Yüksek lisansının ardından doktorasını da Türkiye'de tamamlamak istediğini kaydeden Rasi, daha sonra ülkesine dönüp Türkiye'nin gönüllü elçisi olmayı ve herkese Türkçe öğretmek istediğini aktardı.

– "Munir abi bize Türkçe'yi sevdirdi"

Rasi'nin kaldığı yurtta Türkçe öğrettiği öğrencilerden Burkina Faso'lu Yaasir Sodre, Türkiye'ye ilk geldiğinde hiç Türkçe bilmediğini, Yemenli arkadaşının kendisine ders verdiğini anlattı.

Sodre, "(Munir) Bize Türkçeyi sevdirdi, ders verdi. Ödevlerimizi yaparken yardım ediyor, benim hocam sayılır." dedi.

Muharrem Koçak da Rasi ile aynı yurtta kaldıklarını onun Cumhurbaşkanı Erdoğan'a olan sevgisinden çok etkilendiğini ifade etti.

Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan konusunda merak ettigi birçok konuyu kendilerine sorduğunu anlatan Koçak, Rasi'nin bazı konuları kendilerinden daha iyi bildiğini belirtti.

Rasi'nın yüksek lisanstaki tez danışmanı Prof. Dr. Şerif Ali Bozkaplan da Yemenli öğrencinin Türkçeyi kullanmada çok başarılı olduğunu, vatanını milletini sevdiği kadar Türkiye'yi de sevdiğini söyledi.

Adana'daki gasp ve uyuşturucu operasyonu

ADANA (AA) – Adana'da "Cono Aşireti" olarak bilinen gruba yönelik gerçekleştirilen ve 57 kişinin gözaltına alındığı operasyonda, şüphelilerin kendi aralarındaki telefon görüşmelerinde kullandığı kelimeleri deşifre işlemleri sürüyor.

İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü ekiplerinin, gasp, yağma ve uyuşturucu ticaretiyle mücadele çalışmaları kapsamında önceki gün kent merkezi ile Ceyhan ilçesi ve Mersin'de gerçekleştirdiği operasyonda gözaltına alınan 39'u kadın 57 şüphelinin emniyetteki işlemleri devam ediyor.

Şüphelilerin 3 aylık teknik ve fiziki takibi sırasında kendileri arasında bilinmeyen bir dille konuştukları ve sıklıkla kullandıkları anlamı bilinmeyen 27 farklı kelime kullandıkları tespit edildi.

Telefon görüşmelerinde konuşmalarının anlaşılmasını önlemek amacıyla polise "manuş", müştekiye "çaltı", yağmalamaya "arşınlamak" ve sorun çıkartmaya "carlatmak" ifadelerini kullandıkları belirlenen şüphelilerin, anlamları tespit edilemeyen 23 kelimesi de emniyetteki sorgularında çözüldü.

Şüphelilerin, işe çıkma ve kredi kartına "apa", kadına "zen", erkeğe "güre", dolandırmaya "baylamak", yağmalamaya "lapancılamak", mağdurun konuşmasına "kermek", ağzını aramaya "aryalamak", paraya "yeken", desteye "yoğma", kaçmaya "canlamak", takip etmeye "zanişlemek", araca "graba", silaha "puşka", vatandaşa "mul", yerleştirmeye "mok, mık", iade etmeye "sayınlamak", almaya "lemiş", getiren kişiye "çadırma", göstermeye "celletmek", nakit paraya "keş", gönderme ve uzaklaştırmaya "yanlatmak", mağduru kandırmaya "yemetlemek", dinleme ve kaydetmeye "çitgerilemek" dediği belirlendi.

Bu arada, suç işleyen gruba karşı önceki yıllarda bu şekilde kapsamlı operasyon gerçekleştirilmediği ve grubun eylemlerini arttırarak devam ettirdiği kaydedildi.

Şüpheliler, emniyet müdürlüğündeki işlemlerinin ardından haklarındaki, "gasp", "yağma", "dolandırıcılık", "uyuşturucu kullanma veya satma", "fuhuş", "hırsızlık ve hırsızlık mallarını satma", "Ateşli Silahlar Kanununa muhalefet" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçlamalarıyla adliyeye sevk edileceği öğrenildi.

– Olay

Adana ve Mersin'de iki gün önce gasp ve yağma olaylarına karışan "Cono Aşireti" olarak bilinen gruba yönelik özel harekat ve çevik kuvvet ekiplerinin de yer aldığı bin polisin katılımıyla düzenlenen operasyonda 39'u kadın 57 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Ekipler, adreslerde eğitimli köpeklerle yaptığı aramalarda 3 ruhsatsız av tüfeği, bir miktar para, ziynet eşyası, altın ve uyuşturucu madde ile saklanmak için oluşturulan gizli bölme ortaya çıkartmıştı.

Ekiplerin teknik takibinde, şüphelilerin aralarındaki telefon görüşmelerinde konuşmalarının anlaşılmasını önlemek amacıyla polise "manuş", müştekiye "çaltı", yağmalamaya "arşınlamak", sorun çıkartmaya "carlatmak" ifadelerini kullandıkları tespit edilmişti.

Şüpheli kadınların, kent merkezinde ve Tarsus-Adana-Gaziantep (TAG) otoyolunda fuhuş amaçlı bekleyerek durdurup bindikleri araçların sürücülerini daha önceden belirlenen bölgeye götürüp para, cep telefonu ve değerli eşyalarını yağmaladıkları iddia edilmişti.

Benzer olaylardan dolayı kentte farklı zamanlarda 75 kişinin mağdur sıfatıyla şikayette bulunduğu, bunlardan 21'inin darp sonucu yaralandığı, toplam zararlarının ise 155 bin lira olduğu öğrenilmişti.

Adana’daki gasp ve uyuşturucu operasyonu

ADANA (AA) – Adana'da "Cono Aşireti" olarak bilinen gruba yönelik gerçekleştirilen ve 57 kişinin gözaltına alındığı operasyonda, şüphelilerin kendi aralarındaki telefon görüşmelerinde kullandığı kelimeleri deşifre işlemleri sürüyor.

İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü ekiplerinin, gasp, yağma ve uyuşturucu ticaretiyle mücadele çalışmaları kapsamında önceki gün kent merkezi ile Ceyhan ilçesi ve Mersin'de gerçekleştirdiği operasyonda gözaltına alınan 39'u kadın 57 şüphelinin emniyetteki işlemleri devam ediyor.

Şüphelilerin 3 aylık teknik ve fiziki takibi sırasında kendileri arasında bilinmeyen bir dille konuştukları ve sıklıkla kullandıkları anlamı bilinmeyen 27 farklı kelime kullandıkları tespit edildi.

Telefon görüşmelerinde konuşmalarının anlaşılmasını önlemek amacıyla polise "manuş", müştekiye "çaltı", yağmalamaya "arşınlamak" ve sorun çıkartmaya "carlatmak" ifadelerini kullandıkları belirlenen şüphelilerin, anlamları tespit edilemeyen 23 kelimesi de emniyetteki sorgularında çözüldü.

Şüphelilerin, işe çıkma ve kredi kartına "apa", kadına "zen", erkeğe "güre", dolandırmaya "baylamak", yağmalamaya "lapancılamak", mağdurun konuşmasına "kermek", ağzını aramaya "aryalamak", paraya "yeken", desteye "yoğma", kaçmaya "canlamak", takip etmeye "zanişlemek", araca "graba", silaha "puşka", vatandaşa "mul", yerleştirmeye "mok, mık", iade etmeye "sayınlamak", almaya "lemiş", getiren kişiye "çadırma", göstermeye "celletmek", nakit paraya "keş", gönderme ve uzaklaştırmaya "yanlatmak", mağduru kandırmaya "yemetlemek", dinleme ve kaydetmeye "çitgerilemek" dediği belirlendi.

Bu arada, suç işleyen gruba karşı önceki yıllarda bu şekilde kapsamlı operasyon gerçekleştirilmediği ve grubun eylemlerini arttırarak devam ettirdiği kaydedildi.

Şüpheliler, emniyet müdürlüğündeki işlemlerinin ardından haklarındaki, "gasp", "yağma", "dolandırıcılık", "uyuşturucu kullanma veya satma", "fuhuş", "hırsızlık ve hırsızlık mallarını satma", "Ateşli Silahlar Kanununa muhalefet" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçlamalarıyla adliyeye sevk edileceği öğrenildi.

– Olay

Adana ve Mersin'de iki gün önce gasp ve yağma olaylarına karışan "Cono Aşireti" olarak bilinen gruba yönelik özel harekat ve çevik kuvvet ekiplerinin de yer aldığı bin polisin katılımıyla düzenlenen operasyonda 39'u kadın 57 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Ekipler, adreslerde eğitimli köpeklerle yaptığı aramalarda 3 ruhsatsız av tüfeği, bir miktar para, ziynet eşyası, altın ve uyuşturucu madde ile saklanmak için oluşturulan gizli bölme ortaya çıkartmıştı.

Ekiplerin teknik takibinde, şüphelilerin aralarındaki telefon görüşmelerinde konuşmalarının anlaşılmasını önlemek amacıyla polise "manuş", müştekiye "çaltı", yağmalamaya "arşınlamak", sorun çıkartmaya "carlatmak" ifadelerini kullandıkları tespit edilmişti.

Şüpheli kadınların, kent merkezinde ve Tarsus-Adana-Gaziantep (TAG) otoyolunda fuhuş amaçlı bekleyerek durdurup bindikleri araçların sürücülerini daha önceden belirlenen bölgeye götürüp para, cep telefonu ve değerli eşyalarını yağmaladıkları iddia edilmişti.

Benzer olaylardan dolayı kentte farklı zamanlarda 75 kişinin mağdur sıfatıyla şikayette bulunduğu, bunlardan 21'inin darp sonucu yaralandığı, toplam zararlarının ise 155 bin lira olduğu öğrenilmişti.

GRAFİKLİ – Nijerya'da bir asırı aşkın sürede yaklaşık 70 dil yok oldu

ABUJA (AA) – GÖKHAN KAVAK/MUUTASIM USMAN – Farklı etnik ve dini gruplara ev sahipliği yapan Nijerya'da 1900'lerin başında yaklaşık 520 dil konuşulurken, günümüzde bu sayı yaklaşık 450'ye geriledi.

Afrika'da dil üzerine araştırma yapan akademisyenlere göre, yerel dillerin yok olmasının ana nedenleri arasında sömürge geçmişi, ticaretin belli diller etrafında yapılması ve yerel dilleri konuşan nüfusun azalması yer alıyor.

Kano'da bulunan Bayero Üniversitesi Diller Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Usman Usaini Fagge, Prof. İbrahim Garba Satatima ve Dr. Aliyu Musa, Nijerya'da konuşulan dillerle ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Ülkede konuşulan dillerin gün geçtikçe azaldığına dikkati çeken Prof. Fagge, "Nijerya'da 1900'lü yılların başında yaklaşık 520 dil konuşuluyordu ancak yerel dillerin birçoğu farklı nedenlerden dolayı gün geçtikçe yok oldu. Günümüzde ise İngilizce resmi dil olarak kullanılırken, Hausa, Yoruba ve İgbo dilleri en çok kullanılan yerel diller arasında yer alıyor." dedi.

Prof. Fagge, Nijerya'da 2014'de düzenlenen konferansı hatırlatarak, "Dönemin Nijerya hükümeti tarafından düzenlenen bir konferansta Nijerya genelinde yaklaşık 450 kabilenin kendine has benzersiz bir dili olduğu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle günümüzde Nijerya'da yaklaşık 450 dilin konuşulduğunu söyleyebiliriz." diye konuştu.

– Dillerin yok olmasının ana nedeni sömürgecilik

Nijerya'nın 1914'ten itibaren İngilizlerin yönetimine girdiğinin ve ülkedeki dil zenginliğinin yavaş yavaş azaldığının altını çizen Prof. Fagge, "1960 yılında Nijerya'nın bağımsızlığını kazanması ile İngilizce resmi dil olarak kabul edildi. Resmi işlemlerin tümünde İngilizce kullanılmaya başlandığı ve eğitim dili İngilizce olduğu için yerel diller gittikçe yok oldu." ifadesini kullandı.

Prof. Fagge, İngilizce'nin daha çok Lagos ve Abuja gibi büyük şehirlerde konuşulduğunu dile getirerek, "Büyük şehirlerde yaşayan Nijeryalılar genelde İngilizce konuşur ama kırsal alanlarda daha çok yerel diller tercih edilir." değerlendirmesinde bulundu.

Bayero Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. İbrahim Garba Satatima, Nijerya'da ticaretin de birçok yerel dilin yok olmasında etki yarattığını vurguladı.

Satatima, ülkedeki ticaret İngilizce'nin yanı sıra Hausa, Yoruba ve İgbo gibi baskın yerel diller üzerinden yapıldığı için yavaş yavaş diğer etnik dillerin etkinliğini yitirdiğini aktardı.

Nüfusun azalmasının da dillerin kaybolmasında etkili olduğuna işaret eden Satatima, "Yerel dilleri konuşanların sayısı gittikçe azaldığı için bunları konuşanların sayısı da doğal olarak azalıyor ve bir gün yok oluyor. Bu manada tehlikede olan dil, bir gün ölecek dil demektir." diye konuştu.

– Dil zenginliğinin kaynağı kabile yapısı ve köle ticareti

Yaklaşık 200 milyon insanın yaşadığı Nijerya'da bu kadar çok farklı dilin olması, köle ticareti sonucu oluşan ülkenin etnik yapısına bağlanıyor.

Dr. Musa, ülkedeki dil zenginliğinde köle ticaretinin etkisine dikkati çekerek, "Nijerya'da birçok dil bulunuyordu çünkü köle ticareti ile Afrika'dan Amerika ve Avrupa'ya götürülen insanların bazıları köle tacirlerinden kurtularak Nijerya'da yaşamaya başladı. Bu insanlar evlerine dönemedikleri için de Nijerya'daki dil zenginliğine farkında olmadan katkı sağladılar." dedi.

“Palleci” dili zamana direniyor

MUĞLA (AA) – BURAK ALPER KUŞ – Muğla’nın Kavaklıdere ilçesinde yaşayan bakır ve kalay ustalarının geliştirdiği şifreli dil “palleci”, yöre insanı arasındaki yaygınlığını yitirmeye başladı.

“Bakır” anlamına gelen “palle” kelimesinden türetilen “palleci” dili, yaklaşık 700 yıl önce Kavaklıdere ilçesindeki bakırcı ve kalaycılarca geliştirildi. Ticaret amacıyla başka yerlere gittikleri sırada can ve mal güvenliklerini korumak, ürünlerinin fiyatını gizli tutmak isteyen bakırcı ve kalaycıların geliştirdiği dilde yaklaşık 300 kelime bulunuyor.

Birbirleriyle bu kelimeleri kullanarak iletişim kurabilen bakırcı ve kalaycılar, “güzel ” yerine “yıkım”, “çirkin” yerine “kös”, “yabancı” yerine “metrek” gibi kelimeler kullanıyor.

Kavaklıdere’de bakırcılık ve kalaycılığın yok olmaya başlamasıyla bu dil de unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

– Yaklaşık 700 yıl önce oluşturuldu

Kavaklıdere Belediye Başkanı Mehmet Demir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, palleci dilinin, bakırcılık ve kalaycılık gibi yörenin en önemli kültürel zenginliği olduğunu söyledi.

Kavaklıdere var olduğu günden bu yana, yörede bakırcılık ve kalaycılık faaliyetleri yapıldığını anlatan Demir, “Palleci dilinin de yaklaşık 700 yıl önce oluşturulduğu bilgisine ulaştık.” dedi.

Bakırcı ve kalaycı esnafının, eşek ve at sırtında ticaret yapmak için gittikleri yerlerde mesleki gizlilik ve emniyetlerini sağlamak için böyle bir dil kullandığını belirten Demir, “Yaklaşık 300 kelimeden oluşan, bakırcı esnafımızın gurbet ellerde sanatını icra ederken ve ticaretini yaparken kazandıkları para miktarının belli olmaması, bu kazancın saklanabilmesi, mesleki sırlarının başkaları tarafından öğrenilmemesi için kendi aralarında uydurdukları bir dil.” diye konuştu.

– Palleci dili gelecek nesillere aktarılacak

Palleci dilinin giderek unutulduğunu ve bir zamanlar ilçede yaşayan herkesin bildiği dilin 40 yaş altındakilerce artık bilinmediğini vurgulayan Demir, şöyle devam etti:

“Kültürel zenginliğimiz olan palleci dilini gelecek nesillere aktarmak için 2014’te hazırlamış olduğumuz kitabımızda palleci diline yer verdik ve gelecek nesillere aktardık. Çayboyu Belediye Başkanlığı yaptığım dönemde de hazırlamış olduğumuz kitaplarda, palleci dilindeki kelimeler ve cümleleri kayıt altına aldık. İnşallah önümüzdeki günlerde de Güney Ege Kalkınma Ajansı ile palleci dilinin kelime arşivinin kayıt altına alarak basılı hale getirilmesiyle ilgili Kavaklıdere Belediyemizin bir çalışması var.”

– Birbirlerine “palleci” diye hitap ediyorlar

Kavaklıdere Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Ümit Alper ise ilçedeki bakır ve kalay ustalarının ürünlerini Eskişehir ve Afyonkarahisar’a kadar köy köy gezerek götürdüğünü aktardı.

Sadece Kavaklıdere’deki bakır ve kalay ustalarının bildiği dilde rakamlar da bulunduğuna işaret eden Alper, şunları kaydetti:

“Bir örnek verecek olursak, ‘Surttugumuz nasifin nezillisi tuna.’ yani ‘Yediğimiz yemeğin parası pahalı’, ‘Pallenin tipisi dunet. Metrek ceklemesin.’ yani ‘Bakırın deliğini tıka müşteri görmesin.’ gibi. Kimse anlamasın diye böyle bir dil geliştirmişler. Eski nesil, bu dili günlük hayatta kullanırken yeni nesil bunu zaman zaman kullanmaktadır. Bakırcı ve kalaycı esnafının kendi arasında iletişim kurmak için kullandığı bir dildir. Günümüzde ‘bakırcı dili’ veya ‘meekçi dili’ olarak bilinir. Meekçi, kalaycı demektir fakat esası palleci dilidir. Kavaklıdere’nin de geneli bakırcı olduğu için herkes birbirine ‘palleci’ diye hitap eder.”

Palleci dilinden bazı örnekler ise şöyle:

Marak zındanı: Lokanta

Nezilli zındanı: Banka

Yanbol ocağı: Karakol, askeri birlik

Tipilemek: Delmek

Kendirlemek: Satmak

Harlamak: Yıkanmak

Gazalamak: Yıkamak