Ekonomistlerden cari açık değerlendirmesi

İSTANBUL (AA) – BELGİN YAKIŞAN MUTLU – Son 12 aylık cari açık şubatta 17 milyar dolarla 9 yılın en düşük seviyesine gerilerken, ekonomistler yıllıklandırılmış açıktaki düşüşün devam edebileceğini öngörüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, cari açık şubatta bir önceki yılın aynı ayına kıyasla 3 milyar 776 milyon dolar azalarak 718 milyon dolara geriledi. Bunun sonucunda 12 aylık cari açık 17 milyar 44 milyon dolar oldu.

Böylece 12 aylık cari açık, Şubat 2010'dan bu yana en düşük seviyesini gördü. Söz konusu tarihte 12 aylık cari açık 15 milyar 810 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmişti.

AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, mart ayı gümrük dış ticaret öncü verilerinin, geçen yıla göre çok daha düşük dış açığa işaret ettiğini belirterek, son 12 aylık cari açığın 13,5 milyar doların altına gerileyebileceğini bildirdi.

Cari dengedeki iyileşmede, dış ticarette geçen yıldan düşük açık ve hizmetler dengesinin yüksek fazla vermesinin ana etken olduğunu aktaran Bürümcekçi, "Cari dengedeki iyileşme, en azından ilk yarı sonuna kadar devam eder." dedi.

  • "Enerji ticaretindeki gelişmeler kritik"

Haluk Bürümcekçi, önceki yıl cari açığı artıran faktörlerin başında gelen enerji ticaretindeki gelişmelerin devam edip etmeyeceğinin kritik göründüğüne değinerek, şunları söyledi:

"Petrol fiyatlarının son dönemdeki toparlanma ile 72 dolar olan 2018 ortalamasına yaklaşması cari açığı azaltıcı etkinin gözlenmeyeceğini düşündürüyor. Altın ticaretinde ise geçen yıl 8,7 milyar dolar net açıkla 2017'ye göre 1,3 milyar dolar azalış kaydedilmişti. Bu eğilim ise devam edebilir. Ayrıca, son çeyrek milli gelir ve ilk çeyrek öncü verilerinden görüldüğü kadarıyla ekonomik aktivitenin sert bir yavaşlama içine girdiği bilinmektedir. Bu gelişmenin, dış ticaret açığı üzerinde diğer unsurlardan daha güçlü etkide bulunduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca, AB pazarı ve genel olarak küresel çapta büyümenin 2018 yılı ilk yarısında güçlü seyretmesi ihracat açısından destekleyici olmuştu, bu bağlamda bu bölgelerden gelen yavaşlama sinyallerinin ne ölçüde ihracatı etkileyeceği takip edilecektir."

Aralık-şubat döneminde ihracat artışının çok yavaşlaması ve martta yıllık bazda gerilemesinin, bu riskin realize olduğunu düşündürdüğünü vurgulayan Bürümcekçi, "Buna karşılık turizm gelirlerinin, turist sayısının artış eğilimini koruması ile toparlanma göstermeye devam edeceği beklenmelidir. Bu doğrultuda, 2019 sonu tahminimiz olan 16 milyar dolar üzerinde risklerin aşağı yönde devam ettiğini belirtmeliyiz." değerlendirmelerini yaptı.

  • "Yıllık açık düşüşünü sürdürüyor"

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, yıllık cari açıktaki düşüşün sürdüğünü belirterek, "Mart ayına ilişkin dış ticaret verileri, yıllık açıktaki gerilemenin devam ederek 13-14 milyar dolar civarına inebileceğine işaret ediyor. Hem kur hem de talep gelişmelerine ek olarak, ihracatı destekleyici yeni program anlayışı, ılımlı enerji fiyatları ve baz etkisi doğrultusunda, yıllık cari açıktaki düşüşün özellikle bu yılın ilk yarısında hızla devam edeceğini ve 5-10 milyar dolar bandına kadar inebileceğini; yılın ikinci yarısında ise yeniden dengelenme sürecinin belirginleşmesi ve baz dezavantajıyla yılı 19 milyar dolar civarında tamamlayabileceğini tahmin ediyoruz." dedi.

Şubat ayı cari dengedeki iyileşmeyi destekleyen gelişmelerde, dış açıktaki sert düşüş, turizm gelirlerinde yıllık artış, navlun gelirlerindeki iyileşme ve dış borç faiz ödemelerinde azalış gibi unsurların etkili olduğunu anlatan Tokalı, doğrudan yatırımlarla ilgili kar transferleri ve portföy yatırımlarına ait giderlerdeki artışın ise cari açıktaki düşüşü sınırladığını söyledi.

Tokalı, çekirdek dengenin şubatta 27,9 milyar dolarla fazla vermeyi sürdürdüğüne dikkati çekti.

Finansman tarafında reel sektörün yatırımlara yönelik uzun vadeli borçlanmasında eksi tarafta kaldığına değinen Tokalı, buna karşın doğrudan yatırımların devam eden katkısı, yabancı yatırımcıların DİBS ve hisse senedi tarafında alım yönünde kalması ve bankaların yurt dışı muhabirlerindeki döviz mevduatlarında azalış gibi iyimser gelişmelerin bulunduğunu dile getirdi.

Tokalı, kurun mevcut seviyeleri ve beklentileri doğrultusunda iç talepte zayıf seyrin, cari dengedeki iyileşmenin süreceğine işaret ettiğini aktararak, şunları kaydetti:

"Buna karşılık, son dönemde toparlanma eğilimi gösteren ve aralık ayındaki dip seviyesinden yükselişe geçip kritik 70 dolar/varil seviyesinin üzerinde tutunmaya devam eden petrol fiyatlarının seyri, cari açıktaki hızlı düşüşün boyutu açısından önemli olacak. Finansman tarafında da ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkılaştırıcı politikalarında yavaşlama ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) destekleyici politikalarına ek olarak, ticaret savaşlarına ilişkin olumlu beklentiler, gelişen ülke piyasalarına sermaye girişini destekleyebilecek olması dolayısıyla olumlu yorumlanabilir. Ancak şimdiye dek küresel sermayenin gelişen piyasalara akışında yavaşlamaya neden olan ticaret savaşlarının kesin olarak ne şekilde ilerleyeceğinin halen önemini koruduğunu da belirtmek gerekir."

Ödemeler dengesi (1)

İSTANBUL (AA) – Türkiye'nin cari işlemler hesabı şubatta 718 milyon dolar açık verirken, 12 aylık cari açık 17 milyar 44 milyon dolar oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Şubat 2019 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre cari işlemler açığı, şubatta geçen yılın aynı ayına kıyasla 3 milyar 776 milyon dolar azalarak 718 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bunun sonucunda, 12 iki aylık cari işlemler açığı 17 milyar 44 milyon dolara geriledi.

Söz konusu gelişmede, şubatta 2018'in aynı ayına göre ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 3 milyar 690 milyon dolar azalarak 1 milyar 74 milyon dolara gerilemesi, hizmetler dengesi kaynaklı girişlerin 57 milyon dolar artarak 894 milyon dolara yükselmesi ve birincil gelir dengesi açığının 68 milyon dolar düşüş kaydederek 495 milyon dolara inmesi etkili oldu.

Geçen yılın şubat ayında 449 milyon dolar açık veren altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı, bu yılın aynı ayında 2 milyar 748 milyon dolar fazlaya ulaştı. Bu dönemde, hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, 59 milyon dolar artarak 815 milyon dolara yükseldi.

Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, şubatta 2018'in aynı ayına göre 86 milyon dolar azalarak 400 milyon dolar oldu. Aynı dönemde ikincil gelir dengesi kalemi kaynaklı çıkışlar ise 39 milyon dolar artarak 43 milyon dolara ulaştı.

Öte yandan, ocak ayı cari açık verisi 813 milyon dolardan 589 milyon dolara revize edildi. AA Finans'ın gerçekleştirdiği ankete katılan ekonomistler ise şubatta cari işlemler dengesinin 900 milyon dolar açık vermesini bekliyordu.

(Sürecek)

Merkez Bankası mart ayı beklenti anketi

İSTANBUL (AA) – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Beklenti Anketi'ne göre, yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 15,64'e geriledi.

TCMB, reel sektör, finansal sektör temsilcileri ve profesyonellerden oluşan 74 katılımcıyla gerçekleştirdiği "2019 yılı Mart ayı Beklenti Anketi"ni yayımladı.

Bir önceki anket döneminde yüzde 0,96 olan mart ayı TÜFE beklentisi, bu anket döneminde yüzde 0,94'e geriledi. Nisan ve mayıs ayı TÜFE beklentileri ise sırasıyla yüzde 1,54 ve yüzde 1,11 olarak gerçekleşti.

Cari yıl sonu TÜFE beklentisi önceki anket dönemindeki yüzde 15,91'den martta yüzde 15,64'e geriledi. 12 ay sonrası TÜFE beklentisi, bir önceki anket dönemine göre gerileyerek yüzde 15,47'den yüzde 15,24'e, 24 ay sonrası TÜFE beklentisi de yüzde 12,10'dan yüzde 11,80'e indi.

Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 5,9898'den 6,0615'e yükseldi. 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi de önceki döneme göre yükselerek 6,1659'dan 6,2996'ya çıktı.

Bir önceki anket döneminde 23,6 milyar dolar olan yıl sonu cari açık beklentisi, 21,4 milyar dolara indi. 2020 yılı cari açık beklentisi de 28,9 milyar dolardan 26,3 milyar dolara geriledi.

  • Yıl sonu büyüme beklentisi yüzde 1,2

GSYH 2019 yılı büyüme beklentisi, bir önceki anket dönemine göre değişmeyerek yüzde 1,2 oldu. 2020 yılına ilişkin büyüme beklentisi ise yüzde 3,1'den yüzde 3,2'ye yükseldi.

Cari ay sonu TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama maliyeti beklentisi yüzde 24'de sabit kalırken, BIST Repo ve Ters-Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi ise 23,87'den yüzde 23,39'a geriledi.

TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı cari ay ve 12 ay sonrası beklentileri sırasıyla yüzde 24 ve yüzde 18,35 olarak kayıtlara geçti.

Vadesine 3 ay ya da 3 aya yakın süre kalan Devlet İç Borçlanma Senetleri'nin (DİBS) yıllık bileşik faiz oranı beklentileri cari ay için yüzde 20,83 ve 12 ay sonrası için yüzde 17,32 oldu.

Yıllıklandırılmış cari açık yaklaşık 9 yılın en düşüğünde

İSTANBUL (AA) – ERHAN CİHAN ÜNAL – Türkiye'nin yıllıklandırılmış cari açığı ocakta 21 milyar 592 milyar dolar ile yaklaşık 9 yılın en düşük seviyesinde geriledi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından bugün açıklanan Ocak 2019 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verilerine göre, cari işlemler açığı ocakta geçen yılın aynı ayına kıyasla 6 milyar 221 milyon dolar azalarak 813 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bunun sonucunda 12 iki aylık cari işlemler açığı 21 milyar 592 milyon dolara gerilerken bu rakam 105 ayın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, son on iki aylık cari açığın 21,6 milyar dolar ile belirgin gerileme gösterdiğini kaydetti.

Şubat ayı gümrük dış ticaret öncü verilerinin geçen yıla göre çok daha düşük dış açığa işaret ederek son on iki aylık cari açığın 18 milyar doların altına gerileyebileceğine işaret ettiğini bildiren Bürümcekçi şunları kaydetti:

"Ticaret Bakanlığı, her ayın ilk iş günü bir önceki aya ilişkin resmi olmayan ihracat ve ithalat verilerini açıklıyor. Söz konusu verilere göre, şubat ayında ihracat 13,6 milyar dolar ve ithalat 15,8 milyar dolar düzeyinde oluşmuş. Böylece, dış ticaret açığı 2,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiş. Bu ise, dış ticaret açığının yıllık olarak belirgin azalış göstereceği (geçen şubat 5,8 açık) anlamına geliyor."

Bürümcekçi, önceki yıl cari açığı artıran faktörlerin başında gelen enerji ticaretindeki gelişmelerin devam edip etmeyeceğinin kritik olduğunu belirterek, petrol fiyatlarındaki son dönemdeki toparlanmaya rağmen halen 2018 yılı ortalamasının (72 dolar) belirgin altında seyretmesinin cari açığı azaltıcı etkide bulunacağını söyledi.

Altın ticaretinde ise geçen yıl 8,7 milyar dolar net açık ile 2017 yılına göre 1,3 milyar dolar azalış kaydedildiğini anımsatan Bürümcekçi, bu eğilim devam edebileceğini bildirdi.

Bürümcekçi, şunları kaydetti:

"Son çeyrek milli gelir ve ilk çeyrek öncü verilerinden görüldüğü kadarı ile ekonomik aktivitenin sert bir yavaşlama içine girdiği gözlenmektedir. Bu gelişmenin, dış ticaret açığı üzerinde diğer unsurlardan daha güçlü etkide bulunacağını düşünmekteyiz. Ayrıca, AB pazarı ve genel olarak küresel çapta büyümenin 2018 yılı ilk yarısında güçlü seyretmesi ihracat açısından destekleyici olmuştu, bu bağlamda bu bölgelerden gelen yavaşlama sinyallerinin ne ölçüde ihracatı etkileyeceği takip edilecektir. Aralık-Şubat döneminde ihracat artışının çok yavaşlaması bu yönde bir sinyal olabilir. Buna karşılık, turizm gelirlerinin, turist sayısının artış eğilimini koruması ile toparlanma göstermeye devam edeceği beklenmelidir. Bu doğrultuda, 2019 yılsonu tahminimizi 16 milyar dolar açığa revize ederken, risklerin aşağı yönde devam ettiğini belirtmeliyiz."

– Avrupa ekonomilerindeki yavaşlama, ihracatta da yavaşlamaya neden oldu

GCM Yatırım Ekonomisti Enver Erkan da ocak ayındaki dış ticaret verilerine paralel bir şekilde, cari işlemler dengesi altındaki dış ticaret dengesi kaleminde de ithalattaki güçlü çift haneli daralma ve ihracattaki zayıf tek haneli artış rakamlarının etkilerinin görüldüğünü söyledi.

İthalattaki düşüş, ithal ikamesi kaynaklı olmadığı için ekonomik durgunlukla ilintili bir görüntüye işaret ettiğini ifade eden Erkan şunları kaydetti:

"Birkaç ay önce ithalattaki güçlü düşüşe zayıf Türk lirası ve görece güçlü seyreden dış talebin de etkisiyle ihracat artışı da eşlik ediyordu. Türk lirasının yeniden değerlenmesi ve küresel ekonomilerde, özellikle Avrupa ekonomilerindeki yavaşlama, ihracatta da yavaşlamaya neden olmuştur. AB’ye ihracat, Türkiye’nin ihracatında yaklaşık yüzde 50 paya sahiptir, özellikle Almanya çok önemli bir ticaret ortağıdır. O bakımdan, Avrupa’daki yavaşlama Türkiye açısından elverişli değil. Nitekim son Avrupa Merkez Bankası (ECB) toplantısında 2019 büyüme öngörüsü yüzde 1,7'den yüzde 1,1'e düşürüldü."

Erkan, önceki çeyreğe ek olarak, iç talepteki gibi dış talepteki yavaşlamanın ticaret dengesi ve cari işlemler dengesi üzerinde olumsuz etki yapmasını beklediklerini belirterek, negatif büyüme koşullarının hüküm sürmesini bekledikleri 2019, 1. ve 2. çeyrek dönemlerinde büyüme hızındaki yavaşlamaya bağlı olarak cari açığın düşük kalmasını beklediklerini bildirdi.

– "Dış açıkta yaşanan azalmanın ana nedeni ekonomik aktivelerde yaşanan yavaşlama"

İntegral Yatırım Araştırma Uzmanı Seda Yalçınkaya Özer, cari işlemler dengesinin ocakta piyasa beklentilerine paralel olarak 813 milyon dolar açık verdiğini anımsattı.

Dış ticaret açığının geçen yıla göre yüzde 80 azalmasının cari işlemler dengesinde etkili olduğunu ifade eden Yalçınkaya, dış açıkta yaşanan azalmanın ana nedenin ekonomik aktivelerde yaşanan yavaşlama olduğunu söyledi.

Yalçıknkaya, ödemeler dengesi ile eş zamanlı olarak açıklanan büyüme verisinde milli gelirin 784 milyar dolar olarak açıklandığını belirterek, bu rakamla cari açığın milli gelire oranın yüzde 2,7 gibi düşük bir seviyede oluştuğunu dile getirdi.

2019 yılı için büyüme aktivitelerinin ne kadar ön plana çıkarılacağı cari işlemler dengesi açısından önemli olduğunu bildiren Yalçınkaya şunları kaydetti:

"Şu anda ekonomik koşullar daralmayı gösterdiği ve talep koşulları azaldığı için cari işlemlerde dengeli bir görünüm var. Geçen yılı yüzde 2,6 büyüme ile kapattık. Ancak çeyreklik olarak yüzde 3 daralma yönünde açıklandı. 2019 yılı 3. ve 4. dönem için ekonomik büyümenin artırılması desteklenirse, biz dışarıya borçlanmaya devam eden bir tablo ortaya koymayı sürdüreceğiz. Başka bir ifadeyle, büyümenin ne şiddetle tercih edileceği dışa bağımlılığımız açısından belirleyici olacak."

Yalçınkaya, cari işlemler dengesinde ithalattaki daralmanın en önemli gösterge olduğunu belirterek, turizm gelirlerindeki artış hizmetler dengesinin önemli katalizörü olmaya devam ettiğini bildirdi.

Şubat ayı içinde düşük bir cari açık verisi gelebileceğini ifade eden Yalçınkaya, "Finansman tarafında portföy girişlerinin hızında yavaşlama öngörüyoruz. Finansman hesabının ağırlıklı olarak sıcak para ile gerçekleşmiş olması çok olumlu değil. Yılın ikinci yarısından itibaren ekonomide beklenen canlanmanın başlaması durumunda yüzde 2,7 cari açık rakamı yükselebilir. Ancak bu oranlar içeride dövize yukarı yönlü baskı yaratacak nitelikte değil."

Ödemeler dengesi (2)

İSTANBUL (AA) – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, ocakta doğrudan yatırımlardan kaynaklanan 586 milyon dolarlık net giriş gerçekleşti.

TCMB tarafından Ocak 2019 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler, 2018'in aynı ayına kıyasla 204 milyon dolar artarak 586 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Portföy yatırımları 6 milyar 110 milyon dolar tutarında net giriş kaydetti. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 1 milyar 300 milyon dolar net alış ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 192 milyon doları net satış yaptığı görüldü.

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar 1 milyar 146 milyon dolar net borçlanma yaparken, Genel Hükümet 3 milyar 414 milyon dolar yeni ihraç gerçekleştirdi.

Diğer yatırımlarda 579 milyon dolar tutarında net çıkış yaşandı. Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 2 milyar 444 milyon dolar ve yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları ise 2 milyar 215 milyon dolar net artış kaydetti.

Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak, bankalar, Genel Hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 2 milyar 213 milyon dolar, 95 milyon dolar ve 162 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirdi.

Resmi rezervlerde ocakta 3 milyar 540 milyon dolar rezerv artışı gözlendi.

Merkez Bankası geçici verilerine göre, dönemler itibarıyla ödemeler dengesi gerçekleşmeleri şöyle (milyon dolar):

2018 Ocak2019 Ocak
A-CARİ İŞLEMLER HESABI-7.034-813
1. İhracat12.99013.538
2. İthalat20.79915.108
Mal Dengesi-7.809-1.570
3. Hizmet Gelirleri2.9073.032
4. Hizmet Giderleri1.8541.758
Mal ve Hizmet Dengesi-6.756-296
5. Birincil Yatırım Kaynaklı Gelirler493440
6. Birincil Yatırım Kaynaklı Giderler9791.049
Mal, Hizmet ve Birincil Gelir Dengesi-7.242-905
7. İkincil Yatırım Kaynaklı Gelirler20892
B.SERMAYE HESABI3328
C.FİNANS HESABI-12.278-6.117
8. Doğrudan Yatırımlar: Net Varlık Edinimi316162
9. Doğrudan Yatırımlar: Net Yükümlülük Oluşumu698748
10. Portföy Yatırımları: Net Varlık Edinimi242-471
11. Portföy Yatırımları: Net Yükümlülük Oluşumu5.2515.639
11.1. Hisse Senetleri2891.300
11.2. Borç Senetleri4.9624.339
12. Diğer Yatırımlar: Net Varlık Edinimi-3.3851.544
12.1. Merkez Bankası00
12.2. Genel Hükümet30
12.3. Bankalar-2.7112.407
12.4. Diğer Sektörler-677-863
13. Diğer Yatırımlar: Net Yükümlülük Oluşumu3.502965
13.1. Merkez Bankası-83
13.2. Genel Hükümet-120-95
13.3. Bankalar1.273157
13.4. Diğer Sektörler2.357900
Cari, Sermaye ve Finans Hesapları5.2775.332
D.NET HATA VE NOKSAN-896-1.792
GENEL DENGE-4.381-3.540
E.REZERV VARLIKLAR4.3813.540
14. Resmi Rezervler4.3813.540
15. Uluslararası Para Fonu Kredileri00

(Biti)

Ödemeler dengesi (1)

İSTANBUL (AA) – Türkiye'nin cari işlemler hesabı ocakta 813 milyon dolar açık verirken, 12 aylık cari açık 21 milyar 592 milyon dolar oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Ocak 2019 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre cari işlemler açığı, geçen yılın aynı ayına kıyasla 6 milyar 221 milyon dolar azalarak 813 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bunun sonucunda, 12 iki aylık cari işlemler açığı 21 milyar 592 milyon dolara geriledi.

Söz konusu gelişmede, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 2018'in aynı ayına göre 6 milyar 239 milyon dolar azalarak 1 milyar 570 milyon dolara gerilemesi ve hizmetler dengesi kaynaklı girişlerin 221 milyon dolar artarak 1 milyar 274 milyon dolara yükselmesi etkili oldu.

Geçen yılın ocak ayında 1 milyar 505 milyon dolar açık veren altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı geçen ay 2 milyar 943 milyon dolar fazla verdi.

Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, geçen yılın aynı ayına göre 127 milyon dolar tutarında artarak 1 milyar 34 milyon dolara yükseldi.

Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, 2018'in aynı ayına göre 119 milyon dolar artışla 529 milyon dolara yükseldi.

İkincil gelir dengesi kalemi kaynaklı girişler, geçen yılın ocak ayına kıyasla 116 milyon dolar azalarak 92 milyon dolara geriledi.

Öte yandan, geçen yılın aralık ayı cari açık verisi 1 milyar 437 milyon dolardan 1 milyar 521 milyon dolara, 2018 yılı cari açık verisi de 27 milyar 633 milyon dolardan 27 milyar 813 milyon dolara revize edildi.

AA Finans'ın gerçekleştirdiği ankete katılan ekonomistler, ocakta cari işlemler dengesinin 800 milyon dolar açık vermesini bekliyordu.

(Sürecek)

9 yılın en düşük cari açığı görüldü

İSTANBUL (AA) – MURAT BİRİNCİ – Türkiye'de cari işlemler hesabı, 2018'de 27,6 milyar dolarla son 9 yılın en düşük cari açığını verdi.

AA muhabirinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden derlediği bilgiye göre, cari işlemler hesabı, 2018 yılında 27 milyar 633 milyon dolar açık verdi. Geçen yıl cari açık, bir önceki yıla kıyasla 19 milyar 714 milyon dolar daha düşük bir düzeyde gerçekleşti. 2017'de cari açık 47 milyar 347 milyon dolar olmuştu.

Geçen yılki cari açık rakamı son 9 yılın en düşük cari açığı olarak kayıtlara geçti. 2018 yılında hükümetin aldığı bir dizi tedbirler ve ekonomideki dengelenme süreci çerçevesinde cari açık kademeli olarak azaldı.

2018'de cari işlemler hesabı dört ay üst üste fazla verirken, ekimde aylık bazda cari işlemlerde tarihin en yüksek fazlası görüldü. Geçen yıl ağustos, eylül, ekim ve kasım aylarında sırasıyla 1,9 milyar dolar, 1,8 milyar dolar, 2,6 milyar dolar ve 1,1 milyar dolarlık cari fazlalar verildi.

Geçen yılın aralık ayında cari açık, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla 6 milyar 313 milyon dolar azalarak 1 milyar 437 milyon dolar olarak gerçekleşti.

  • "Yıllık cari açık ilk yarıda 4-5 milyar dolara gerileyebilir"

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede cari dengenin aralık ayında dört ay aranın ardından "açık" vermesine karşılık yıllık açıktaki düşüşün hızlandığını söyledi.

Ocak ayına ilişkin ilk tahminlerinin, cari dengenin aylık 0,6 milyar dolar seviyesinde sınırlı açık vereceğini belirten Tokalı, yıllık açıktaki gerilemenin devam ederek 27,6 milyar dolar seviyesinden 21,2 milyar dolar civarına inebileceğini dile getirdi.

Tokalı, şöyle devam etti:

"Hem kur hem de talep gelişmelerine ek olarak, ihracatı destekleyici yeni program anlayışı, ılımlı enerji fiyatları ve baz etkisi doğrultusunda, yıllık cari açıktaki düşüşün özellikle bu yılın ilk yarısında hızla devam edeceğini, cari açığın 4-5 milyar dolar bandına inebileceğini tahmin ediyoruz. Yılın ikinci yarısında ise yeniden dengelenme sürecinin belirginleşmesi ile 2019'u 19 milyar dolar civarında cari açıkla tamamlayabiliriz. Bu durumda 2017 sonunda yüzde 5,6 düzeyinde olan ancak 2018 yılını yüzde 3,5 civarında tamamlayacağını düşündüğümüz cari açık/GSYH oranı 2019 sonunda yüzde 2,5'ler seviyesine kadar inebilir."

  • "Yıllık çekirdek fazla 19,7 milyar dolara yükseldi"

Banu Kıvci Tokalı, aralık ayı cari dengedeki iyileşmeyi destekleyen gelişmelerde, bavul ticareti, navlun ve turizm gelirlerindeki yavaşlama ile doğrudan yatırımlarla ilgili kar transferlerinin artmasına karşılık dış açıktaki sert düşüş ve portföy yatırımlarına ait giderlerde azalış olması gibi unsurların etkili olduğunu söyledi.

Diğer taraftan, yükselen faizler nedeniyle yüksek kalmaya devam dış borç faiz ödemelerinin, cari açıktaki düşüşü sınırlandıran unsur olarak göze çarptığını ifade eden Tokalı, çekirdek dengenin aralık ayında da fazla vermeyi sürdürdüğünü ve yıllık çekirdek fazlanın 19,7 milyar dolara yükseldiğini belirtti.

Tokalı, "net hata ve noksan" kaleminin katkısının kasım ayının ardından aralık ayında da girişe işaret ettiğini kaydetti.

Kasım ayındaki 0,2 milyar dolarlık girişin ardından aralık ayında da 2,8 milyar dolarlık girişin söz konusu olduğunu bildiren Tokalı, böylece, 12 aylık dönemde bu kalemden elde edilen toplam katkının 21,2 milyar dolara ulaştığını vurguladı.

Tokalı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kurun mevcut seviyeleri ve beklentilerimiz doğrultusunda ekonomide yavaşlama sinyalleri, cari dengedeki iyileşmenin devam edeceğine işaret etmesine karşılık son dönemde toparlanma eğilimi gösteren ve aralık ayındaki dip seviyesinden yükselişe geçen petrol fiyatlarının seyri, cari açıktaki hızlı düşüşün devamı açısından önemli olacak. Finansman tarafında da Fed'in sıkılaştırıcı politikalarında yavaşlamaya ek olarak, ticaret savaşlarına ilişkin olumlu beklentiler, gelişen ülke piyasalarına sermaye girişini destekleyebilecek olması dolayısıyla olumlu olarak yorumlanabilir. Ancak şimdiye dek küresel sermayenin gelişen piyasalara akışında yavaşlamaya neden olan ticaret savaşlarının kesin olarak ne şekilde ilerleyeceğinin halen önemini koruduğunu da belirtmek gerekir."

  • "2019 cari açık tahminimiz 22 milyar dolar"

AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, yıllık cari açığın 27,6 milyar dolarla belirgin bir şekilde gerilediğini belirtti.

Cari açıkta aralık ayında gözlenen iyileşmede, dış ticaret açığının 2017'den düşük açık ve hizmetler dengesinin yüksek fazla vermesinin ana etken olduğunu söyleyen Bürümcekçi, finansman tarafında cari açığın fazlasıyla finanse edilmesi nedeni ile resmi rezervlerde 0,9 milyar dolar artış gözlendiğini ifade etti.

Bürümcekçi, cari dengedeki iyileşmenin en azından 2019 ilk yarısı sonuna kadar devam edeceğini dile getirdi.

Önceki yıl cari açığı artıran faktörlerin başında gelen enerji ticaretindeki gelişmelerin devam edip etmeyeceğinin kritik olduğunu ifade eden Bürümcekçi, petrol fiyatlarının son dönemdeki toparlanmaya rağmen halen 2018 yılı ortalamasının (72 dolar) belirgin bir şekilde altında seyretmesinin cari açığı azaltıcı etkide bulunacağını söyledi.

Bürümcekçi, 2018'de 43 milyar dolar düzeyinde oluşan petrol ithalatında bugünkü fiyatların korunması durumunda yaklaşık 6 milyar dolar azalış görülebileceğini kaydetti.

Altın ticaretinde ise geçen yıl 8,7 milyar dolar net açık ile 2017 yılına göre 1,3 milyar dolar azalış yaşandığını ve bu eğilimin de devam edebileceğini dile getiren Bürümcekçi, şu ifadeleri kullandı:

"Üçüncü çeyrek milli gelir ve dördüncü çeyrek öncü verilerinden görüldüğü kadarı ile ekonomik aktivitenin sert bir yavaşlama içine girdiği gözlenmektedir. Bu gelişmenin, dış ticaret açığı üzerinde diğer unsurlardan daha güçlü etkide bulunacağını düşünmekteyiz. Ayrıca, AB pazarı ve genel olarak küresel çapta büyümenin 2018 yılı ilk yarısında güçlü seyretmesi ihracat açısından destekleyici olmuştu. Bu bağlamda bu bölgelerden gelen yavaşlama sinyallerinin ne ölçüde ihracatı etkileyeceği takip edilecektir. Aralık-ocak ayında ihracat artışının çok yavaşlaması bu yönde bir sinyal olabilir. Buna karşılık, turizm gelirlerinin, turist sayısının artış eğilimini koruması ile toparlanma göstermeye devam edeceği beklenmelidir. Bu doğrultuda, 2019 yıl sonu tahminimizi 22 milyar dolar açık olarak belirlerken, risklerin aşağı yönde devam ettiğini belirtmeliyiz."

TCMB geçici verilerine göre, yıllar itibarıyla cari işlemler dengesi gerçekleşmeleri şöyle (milyon dolar):

YılCari Açık
2009-11.358
2010-44.616
2011-74.402
2012-47.963
2013-63.642
2014-43.610
2015-32.145
2016-33.139
2017-47.347
2018-27.633

Ödemeler dengesi (2)

İSTANBUL (AA) – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, aralıkta doğrudan yatırımlardan kaynaklanan 803 milyon dolarlık net giriş gerçekleşti.

TCMB tarafından Aralık 2018 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre, doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler, bir önceki yılın aynı ayına göre 297 milyon dolar artarak 803 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Portföy yatırımları 1 milyar 840 milyon dolar tutarında net çıkış kaydetti. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 143 milyon dolar net alış ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 672 milyon dolar net satış yaptığı görüldü.

Yurt dışında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar 370 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirdi.

Diğer yatırımlarda 518 milyon dolar tutarında net giriş oldu. Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 2 milyar 585 milyon dolar ve yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 991 milyon dolar net azalış kaydetti.

Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak, bankalar, Genel Hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 1 milyar 999 milyon dolar, 51 milyon dolar ve 282 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirdi.

Resmi rezervlerde aralıkta 860 milyon dolar rezerv artışı gözlendi.

  • Yıl sonu güncellemeleri

"Revizyon Politikası" doğrultusunda yapılan yıl sonu çalışmaları kapsamında, Ödemeler Dengesi İstatistikleri'nde 2014 yılından itibaren efektif ve mevduatlar, krediler, doğrudan yatırım ve hizmet kalemleri başta olmak üzere çeşitli güncellemeler yapıldı. Güncellemelerin bir kısmı ödemeler dengesi tablosunda sadece sınıflama değişikliğine neden olurken, bir kısmı da "Cari İşlemler Hesabı" ile "Finans Hesabı" kalemlerini ve dolayısıyla "Net Hata ve Noksan" kalemini etkiledi.

Güncellemeler sonucunda, net hata ve noksan kalemi; 2014'te 600 milyon dolar, 2015'te 263 milyon dolar, 2018 Ocak-Kasım döneminde 1 milyar 151 milyon dolar azalış ve 2016 ile 2017 yılında sırasıyla 135 milyon dolar ve 58 milyon dolar artış gösterdi. Böylece net hata ve noksan kalemi toplam 1 milyar 821 milyon dolar azaldı.

Merkez Bankası geçici verilerine göre, dönemler itibarıyla cari işlemler dengesi gerçekleşmeleri şöyle (milyon dolar):

2017 Ocak-Aralık2018 Aralık2018 Ocak-Aralık
A-CARİ İŞLEMLER HESABI-47.347-1.437-27.633
1. İhracat166.15914.320174.742
2. İthalat225.11416.003216.327
Mal Dengesi-58.955-1.683-41.585
3. Hizmet Gelirleri43.6672.91947.813
4. Hizmet Giderleri23.7291.85123.043
Mal ve Hizmet Dengesi-39.017-615-16.815
5. Birincil Yatırım Kaynaklı Gelirler4.9596166.132
6. Birincil Yatırım Kaynaklı Giderler16.0031.57417.827
Mal, Hizmet ve Birincil Gelir Dengesi-50.061-1.573-28.510
7. İkincil Yatırım Kaynaklı Gelirler2.714136877
B.SERMAYE HESABI17-158
C.FİNANS HESABI-38.5095193.975
8. Doğrudan Yatırımlar: Net Varlık Edinimi2.7013653.637
9. Doğrudan Yatırımlar: Net Yükümlülük Oluşumu11.5461.16813.163
10. Portföy Yatırımları: Net Varlık Edinimi-3948623.175
11. Portföy Yatırımları: Net Yükümlülük Oluşumu24.082-978164
11.1. Hisse Senetleri3.192143-908
11.2. Borç Senetleri20.890-1.1211.072
12. Diğer Yatırımlar: Net Varlık Edinimi8.095-2.80110.947
12.1. Merkez Bankası000
12.2. Genel Hükümet-322104110
12.3. Bankalar6.663-2.1487.317
12.4. Diğer Sektörler1.754-7573.520
13. Diğer Yatırımlar: Net Yükümlülük Oluşumu13.283-2.283457
13.1. Merkez Bankası550-4984.366
13.2. Genel Hükümet-1.367-51-835
13.3. Bankalar4.092-2.487-12.124
13.4. Diğer Sektörler10.0087539.050
Cari, Sermaye ve Finans Hesapları-8.821-1.957-31.550
D.NET HATA VE NOKSAN6142.81721.173
GENEL DENGE8.207-86010.377
E.REZERV VARLIKLAR-8.207860-10.377
14. Resmi Rezervler-8.207860-10.377
15. Uluslararası Para Fonu Kredileri000

(Bitti)

Ödemeler dengesi (1)

İSTANBUL (AA) – Türkiye'nin demeler dengesi aralıkta 1 milyar 437 milyon dolar açık verirken, 2018'de cari açık 27 milyar 633 milyon dolar oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Aralık 2018 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre cari işlemler açığı, 2017'nin aralık ayına kıyasla 6 milyar 313 milyon dolar azalarak 1 milyar 437 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bunun sonucunda, 2018 yılında cari işlemler açığı 27 milyar 633 milyon dolara geriledi.

Bir önceki yılın aralık ayında 2 milyar 451 milyon doları açık veren altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı, 2018'in aralık ayında 2 milyar 505 milyon dolar fazla verdi.

Aralıkta ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre 5 milyar 861 milyon dolar azalarak 1 milyar 683 milyon dolara geriledi.

Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, bir önceki yılın aynı ayına göre 118 milyon dolar tutarında artarak 898 milyon dolara yükseldi.

Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre 197 milyon dolar azalarak 883 milyon dolar oldu.

İkincil gelir dengesi kalemi kaynaklı girişler, bir önceki yılın aynı ayına göre 131 milyon dolar azalarak 136 milyon dolara geriledi.

Öte yandan, kasım ayı cari fazla verisi 986 milyon dolardan 1 milyar 75 milyon dolara revize edildi. AA Finans'ın gerçekleştirdiği ankete katılan ekonomistler, aralıkta cari işlemler dengesinin 1,49 milyar dolar açık vermesini bekliyordu.

(Sürecek)

Merkez Bankası ocak ayı beklenti anketi

İSTANBUL (AA) – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Beklenti Anketi'ne göre, yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 16,45 oldu.

TCMB, reel sektör, finansal sektör temsilcileri ve profesyonellerden oluşan 75 katılımcıyla gerçekleştirdiği "2019 yılı Ocak ayı Beklenti Anketi"ni yayımladı.

Bir önceki anket döneminde yüzde 1,56 olan ocak ayı TÜFE beklentisi, bu anket döneminde yüzde 1,16'ya geriledi. Şubat ve mart ayı TÜFE beklentileri ise sırasıyla yüzde 0,94 ve yüzde 1,03 olarak gerçekleşti.

Cari yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 16,45 olarak gerçekleşti. 12 ay sonrası TÜFE beklentisi bir önceki anket dönemine göre gerileyerek yüzde 16,46'dan yüzde 15,91'e, 24 ay sonrası TÜFE beklentisi de yüzde 12,43'ten yüzde 12'ye indi.

Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 6,1847 oldu. 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi önceki dönem göre artarak 6,2472'den 6,3049'a yükseldi.

Bir önceki anket döneminde 27,4 milyar dolar olan yıl sonu cari açık beklentisi, 24,7 milyar dolara indi. 2020 yılı cari açık beklentisi de 27,4 milyar dolardan 27,6 milyar dolara düştü.

  • Yıl sonu büyüme beklentisi yüzde 1,4

GSYH 2019 yılı büyüme beklentisi, bir önceki anket dönemine göre azalarak yüzde 1,5'den yüzde 1,4'e geriledi. 2020 yılına ilişkin büyüme beklentisi yüzde 3 olarak kayıtlara geçti.

Cari ay sonu TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama maliyeti beklentisi yüzde 24'de sabit kalırken, BIST Repo ve Ters-Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi ise 23,94'ten yüzde 23,74'e geriledi.

TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı cari ay ve 12 ay sonrası beklentileri sırasıyla yüzde 24 ve yüzde 19,43 olarak kayıtlara geçti.

Vadesine 3 ay ya da 3 aya yakın süre kalan Devlet İç Borçlanma Senetleri'nin (DİBS) yıllık bileşik faiz oranı beklentileri cari ay için yüzde 22,36 ve 12 ay sonrası için yüzde 18,57 oldu.