İran'dan terörle mücadelede bölgesel iş birliği vurgusu

İSTANBUL (AA) – İran Meclis Başkanı Ali Laricani, ABD'nin Asya'da istikrarsızlığı artırmak için terör örgütü DEAŞ militanlarından bir kısmını Afganistan'a naklettiğini, bu hususta İran, Türkiye, Rusya, Çin, Pakistan ve Afganistan arasında terörle mücadele alanındaki iş birliğinin çok önemli olduğunu söyledi.

İran Meclis Haber Ajansı ICANA'ya göre, Laricani, başkent Tahran'da Çin Meclis Başkan Yardımcısı Çen Zu ile bir araya geldi. Görüşmede ABD'nin tek taraflı olarak çekildiği nükleer anlaşma ve terörle mücadele konuları ele alındı.

ABD'nin Asya'da istikrarsızlığı artırmayı hedeflediğine dikkati çeken Laricani, "ABD'nin Irak ve Suriye'deki sorunları Asya'nın diğer noktalarına taşımak için geçen yıl birçok DEAŞ militanını Afganistan'a nakletme girişimleri göz önüne alındığında İran, Çin, Pakistan, Türkiye, Rusya ve Afganistan'ın terörle mücadeledeki iş birliği çok önemli." dedi.

Laricani ayrıca, ABD'nin çekilmesinden sonra nükleer anlaşmanın diğer ülkeler tarafından korunması gerektiğini ifade etti. İran Meclis Başkanı, Çin'in Rusya ve Avrupa ülkeleriyle birlikte anlaşmanın korunmasındaki rolünün önemli olduğunu kaydetti.

Çin Meclis Başkan Yardımcısı Çen ise ülkesinin bölgesel ve uluslararası "özel durumlara" rağmen İran'la uzun vadeli ilişkiler kurmak istediğini belirtti.

Çen, "İran'la bölgesel ve uluslararası alandaki ilişkilerimizin gelişeceğini umuyorum." ifadesini kullandı.

Çin Meclis Başkan Yardımcısı Çen, Tahran'da bugün ve yarın düzenlenecek "Terörizmle Mücadele ve Bölgesel İş birliğinin Geliştirilmesi" konulu konferansa katılmak üzere İran'da bulunuyor.

İran, Türkiye, Rusya, Çin, Pakistan ve Afganistan'ın terörle mücadele konusunu ele alacakları konferansa Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Binali Yıldırım da katılacak.

Afganistan'da kadın sporcuların istismarına ilişkin soruşturma talimatı

KABİL (AA) – Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, kadın sporcuların istismarıyla ilgili soruşturma başlatılması talimatını verdi.

Cumhurbaşkanı Gani, Cumhurbaşkanlığı sarayında sporcularla yaptığı görüşmede, son günlerde medyada yer alan ''Kadın sporcuların cinsel tacize uğradığı'' iddialarının şok edici olduğunu belirtti.

Söz konusu iddialarla ilgili soruşturma başlatılmasını isteyen Gani, kadın sporculara karşı her türlü suistimalin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Afganistan Başsavcısı Farid Hamidi de konuyla ilgili çok yönlü soruşturma başlatıldığını ve en yakın zamanda sonuçları açıklayacaklarını kaydetti.

Guardian gazetesi, Futbol Federasyonu yetkililerinin kadın sporculara cinsel istismarda bulunduğunu yazmıştı.

Afganistan'da yaralanan ABD askeri öldü

WASHINGTON (AA) – Afganistan'ın Gazne ilinde ABD askerlerini hedef alan bombalı saldırıda yaralanan Çavuş Jason Mitchell McClary yaşamını yitirdi.

ABD Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, 27 Kasım'da Gazne'nin Andar ilçesinde el yapımı patlayıcıyla düzenlenen saldırıda yaralanan Çavuş Jason Mitchell McClary'nin, dün Almanya'nın Landstuhl kentinde tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiği bildirildi.

NATO öncülüğündeki Kararlı Destek Operasyonu'ndan yapılan açıklamada, olayda üç ABD askerinin öldüğü belirtilmişti. Çavuş McClary'nin ölümüyle bu sayı 4'e çıktı.

Afganistan'da 14 bin ABD askeri bulunuyor.

Afganistan'daki saldırılar

KABİL (AA) – Afganistan'da geçen ay düzenlenen saldırılarda 300'den fazla sivil ve güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiği bildirildi.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, geçen ay sadece başkent Kabil, Helmand ve Gazne vilayetlerindeki üç büyük saldırıda 100'den fazla sivil öldü.

Taliban'ın, geçen ay Gazne vilayetinin Caguri ve Malistan bölgelerinde gerçekleştirdiği saldırılarda en az 35 sivil hayatını kaybetti.

Afganistan'ın başkenti Kabil'de 20 Kasım'da, bir düğün salonunda yapılan Mevlid Kandili töreni esnasında düzenlenen intihar saldırısında 50 kişi yaşamını yitirdi, 85 kişi yaralandı.

ABD'nin 28 Kasım'da, Helmand şehrinin Garmsir ilçesinde düzenlediği hava saldırısında ise aralarında çocukların da olduğu 23 sivil yaşamını yitirdi.

Helmand Valisi Muhammed Yasin Han, gazetecilere yaptığı açıklamada, ilçede Taliban örgütüne yönelik operasyonda yanlışlıkla sivillerin vurulduğunu belirterek, militanların, sivil halkı kendilerine siper olarak kullandığını, bu nedenle sivil kayıp yaşandığını ifade etti.

  • Güvenlik güçlerine yönelik saldırılar

İran sınırındaki Farah vilayetinde, kasım ayı boyunca meydana gelen saldırılarda 70'den fazla, Host vilayetinde 23 Kasım'da bir camiye düzenlenen bombalı saldırıda 26, ay sonunda Gazne vilayetinde Şii Hazaraların yaşadığı köyleri hedef alan saldırılarda ise 50 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti.

Gazne'de, 27 Kasım'da yol kenarına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu 3 ABD askeri öldü, 3 asker de yaralandı.

  • Her gün ortalama 60 militan ölüyor

Savunma Bakanlığının internet sitesinden yapılan açıklamada, kasım ayında yürütülen kara operasyonlarında her gün ortalama 60 militanın öldüğü bilgisi paylaşıldı.

  • 1 Ocak-30 Eylül arasında 3 bine yakın sivil öldü

Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonunun (UNAMA) ekim ayında yayımladığı rapora göre, Afganistan genelinde 1 Ocak-30 Eylül döneminde 2 bin 798 sivil öldü, 5 bin 252 sivil yaralandı. Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında sivil ölümleri yüzde 5 arttı, yaralananların sayısı yüzde 3 azaldı.

UNAMA'nın raporuna göre, Afganistan'daki sivil kayıplarının yüzde 65'ine hükümet karşıtı gruplar neden oldu. Bu kayıpların yüzde 35'inden Taliban, yüzde 25'inden terör örgütü DEAŞ ve yüzde 5'inden diğer gruplar sorumlu tutuldu. Raporda, ölüm ve yaralanma olaylarında genelde intihar amaçlı el yapımı patlayıcıların kullanıldığı belirtildi.

Afganistan'ın Nangarhar ili, bu yılın 9 ayında 554 sivil ölümü ve 940 yaralıyla savaştan en çok etkilenen bölge oldu. Nangarhar'daki ölüm ve yaralanma sayısı geçen yılın aynı dönemine oranla iki kattan fazla arttı.

Nangarhar'ın yanı sıra Kabil, Helmand, Gazne ve Faryab şehirlerinde yaşayan kişilerin diğer bölgelere göre daha fazla risk altında oldukları kaydedildi.

Afganistan İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Sima Semer haziran ayında, ülkedeki şiddet olaylarında son 9 yılda 23 bin 130 sivilin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.

  • Afganistan'da savaş "çıkmaza girdi"

Yeni Afganistan stratejisinin Taliban'ın ilerleyişine engel olamayışı ve bölgesel rekabetin kızışması, ABD yönetimini Afganistan stratejisinde radikal bir değişiklik yaparak Taliban’la masaya oturmaya zorladı.

ABD'nin 2001'den bu yana yürüttüğü savaştan Taliban güçlenerek çıktı. ABD ve NATO'nun desteğini alan Afgan güvenlik güçleri savaşta ağır kayıplar verirken Taliban, Afganistan'da alan kazanmaya devam ediyor.

Örgüt bugün Afganistan'ın yaklaşık yüzde 20'sini kontrol ediyor ve ülkenin yüzde 30'dan fazlasında da istikrarsızlık hakim. Kabil yönetimi ülkenin yüzde 50'sinde ancak kontrol sağlayabiliyor.

ABD'nin Afganistan savaşı her iki taraf açısından da büyük bir çıkmaza girmiş durumda.

  • Taliban kazanmıyor

Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, geçen ay yaptığı bir açıklamada, Taliban'a karşı yürütülen operasyonlarda verilen kayıplara değinmiş ve "Taliban kazanan bir konumda değil." demişti.

Afgan ordusunun, Taliban'la yaşanan çatışmalarda 2015 yılından bu yana 28 bin 529 asker kaybı verdiği bilgisini paylaşan Gani, bu kayıpların çoğunun sabit mevzilere yönelik saldırılarda verildiğini, Afgan Hava Kuvvetleri ile komandolarının Taliban'ın elinden toprak almayı sürdüreceğini ileri sürmüştü.

Diğer yandan, Afganistan'da 17 yılı geride bırakan savaşın sona erdirilmesi çabaları sürerken, son olarak Yüksek Barış Şurası Başkan Yardımcısı Din Muhammed, ABD'nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad'ın Taliban yetkilileriyle ikinci kez görüşmüş ve ülkedeki yabancı güçlerin çekilmesi konusunda uzlaşma sağladığını açıklamıştı.

Gani, Taliban ile barış görüşmelerinin başlaması için kurulacak uzlaşı komisyonunun üyelerini belirlemek amacıyla parti liderleri ve siyasilerle görüşmeye başlamıştı.

Afganistan'da bombalı araç hazırlanırken patladı

KABİL (AA) – Afganistan'ın güneyindeki Kandahar vilayetinde Taliban militanlarının saldırı için hazırladığı bomba yüklü aracın patlaması sonucu 37 örgüt üyesi öldü.

Kandahar Valiliği Sözcüsü Aziz Ahmet Azizi, Kandahar'ın Maruf ilçesindeki Taliban eğitim kampında, saldırı için hazırlanan bomba yüklü aracın infilak ettiğini, patlamada 37 militanın öldüğünü söyledi.

Azizi, militanların bomba yüklü aracı askeri üsse saldırmak için hazırladığını belirterek saldırıda çok sayıda militanın da yaralandığını kaydetti.

ABD'nin Afganistan'a yönelik hava saldırıları

ANKARA (AA) – ABD hava kuvvetlerince Afganistan'a yönelik bu yıl ekim ayına kadar düzenlenen saldırılarda, 6 bine yakın bomba ve diğer mühimmat kullanıldığı, bunun 10 yıldan fazla süredir kaydedilen en yüksek rakam olduğu bildirildi.

"Stars and Stripes"in haberine göre, ABD Merkez Hava Kuvvetleri Komutanlığı (AFCENT) tarafından Afganistan'a yönelik düzenlenen saldırıları içeren aylık rapor hazırlandı.

Rapor, ABD’nin Afganistan’a yılın başından ekim ayı sonuna kadar düzenlediği saldırılarda, 5 bin 982 bomba ve diğer mühimmat kullandığını gözler önüne serdi.

Bunun, ABD'nin 2011 yılında gerçekleştirdiği askeri harekatta kaydedilen 5 bin 400 rakamının üzerinde olduğuna dikkat çekildi.

Saldırılarda kullanılan mühimmat ve bombalar ile ilgili 2006 yılından itibaren düzenli veri yayınlayan AFCENT'in rakamlarına göre, ABD öncülüğündeki koalisyon uçakları, 2018'in başından ekim ayı sonuna kadar yaklaşık 6 bin 600 sorti gerçekleştirdi.

Düzenlenen hava saldırıları sonucu kaydedilen sivil ölümleri ve yaralanmaları ile ilgili de raporda değerlendirmeler yer aldı. Buna göre, BM tarafından 2009 yılından bu yana kayıt altına alınan ülkedeki sivil ölümleri, söz konusu dönemde önceki yıllara göre en yüksek seviyeye ulaştı.

AFCENT’in verilerindeki rakamların, ABD'nin bu ülkeye karşı kullandığı bomba ve füze saldırılarını kapsadığı bildirildi.

New York şehrindeki İkiz Kulelere 11 Eylül 2001’de düzenlenen terör saldırılarından kısa bir süre sonra Afganistan'a askeri güç gönderen ABD, bu zamana kadar yaklaşık bir trilyon dolar harcama yaptı. Bu ülkenin tarihinin en uzun savaşında binlerce insan da yaşamını yitirdi.

Barrack Obama'nın ABD başkanlığı döneminde, 2014 sonrasında, yaklaşık 10 bin Amerikan askerinin Afganistan'da kalmasına olanak sağlayan İkili Güvenlik Anlaşması'na rağmen ülkedeki savaş ortamının ABD Başkanı Donald Trump döneminde de hızını artırarak devam etmesi dikkati çekiyor.

Afganistan'daki Birleşmiş Milletler Yardım Heyeti'nin (UNAMA) ekim ayında yayımladığı rapora göre savaşan taraflardan ziyade yaşamını yitiren Afgan sivillerin sayısındaki artış öne çıktı.

Rapora göre, bu yıl 30 Haziran'a kadar olan 6 aylık dönemde bin 692 sivil hayatını kaybetti. Bu rakamın son 10 yıla göre kıyaslanamayacak kadar yüksek olduğu ifade edildi.

  • Afganistan’da savaş “çıkmaza girdi”

Yeni Afganistan stratejisinin Taliban’ın ilerleyişine engel olamayışı ve bölgesel rekabetin kızışması, ABD yönetimini Afganistan stratejisinde radikal bir değişiklik yaparak Taliban’la masaya oturmaya zorladı. ABD’nin 2001’den bu yana yürüttüğü savaştan Taliban güçlenerek çıktı. ABD ve NATO’nun desteğini alan Afgan güvenlik güçleri savaşta ağır kayıplar verirken Taliban, Afganistan’da alan kazanmaya devam ediyor. Örgüt bugün Afganistan’ın yaklaşık yüzde 20’sini kontrol ediyor ve ülkenin yüzde 30’dan fazlasında da istikrarsızlık hakim. Kabil yönetimi ülkenin yüzde 50’sinde ancak kontrol sağlayabiliyor.

ABD’nin Afganistan savaşı her iki taraf açısından da büyük bir çıkmaza girmiş durumda. Taliban’ın art arda gerçekleştirdiği saldırılar karşısında Afgan güvenlik güçleri ağır zayiatlar veriyor. New York Times’ta yayınlanan bir rapora göre, ABD’li komutanların Afganistan Savunma Bakanlığı görevlilerine “can kaybı ve maliyeti azaltmak için kırsal bölgelerden çekilmelerini, kırsal alanlardan ziyade büyük şehirler ve stratejik noktaları kontrol etmeye yoğunlaşmalarını” tavsiye ettikleri söyleniyor.

  • Taliban kazanmıyor

Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, geçen ay yaptığı bir açıklamada, Taliban'a karşı yürütülen operasyonlarda verilen kayıplara değinmiş ve "Taliban kazanan bir konumda değil." demişti.

Afgan ordusunun, Taliban'la yaşanan çatışmalarda 2015 yılından bu yana 28 bin 529 asker kaybı verdiği bilgisini paylaşan Gani, bu kayıpların çoğunun sabit mevzilere yönelik saldırılarda verildiğini, Afgan Hava Kuvvetleri ile komandolarının Taliban'ın elinden toprak almayı sürdüreceğini ileri sürmüştü.

Diğer yandan, Afganistan'da 17 yılı geride bırakan savaşın sona erdirilmesi çabaları sürerken, son olarak Yüksek Barış Şurası Başkan Yardımcısı Din Muhammed, ABD'nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad'ın Taliban yetkilileriyle ikinci kez görüşmüş ve ülkedeki yabancı güçlerin çekilmesi konusunda uzlaşma sağladığını açıklamıştı.

Gani, Taliban ile barış görüşmelerinin başlaması için kurulacak uzlaşı komisyonunun üyelerini belirlemek amacıyla parti liderleri ve siyasilerle görüşmeye başlamıştı.

TİKA'dan Afgan hattatlara destek

KABİL (AA) – Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından Herat Hattatlar Derneğine donanım ve ekipman desteğinde bulunuldu.

Konuyla ilgili AA muhabirine açıklamalarda bulunan TİKA Herat Koordinatörü Ali Ergun Çınar, Afganistan'ın önemli bir kültür ve sanat şehri olan Herat'ın, Timurlular döneminden devraldığı kültür ve sanat mirasını ülkenin içinde bulunduğu zorluklara rağmen yaşatma gayreti içinde olduğunu söyledi.

TİKA'nın, Herat'ta icra ettiği farklı projelerin yanı sıra şehrin yapısı ve ihtiyaçlarına paralel olarak kültür, sanat ve restorasyon çalışmalarına da özel bir önem verdiğini ifade eden Çınar, 12-14 Ocak 2018 tarihleri arasında İstanbul'da düzenlenen ''İslam Medeniyet Hazineleri Türk ve Afgan Hattatların İstanbul Buluşması'' sergisi ile Afgan hat sanatının Türk sanat çevrelerine tanıtıldığını anlattı.

Çınar, Afgan hattatların yeterli ve kaliteli hat malzemelerine sahip olmadığını ve gerekli donanım ve ekipmanlardan mahrum olduklarını vurguladı. Çınar, bu nedenle Türkiye'den dernek üyeleri ve hat öğrencilerinin bir yıllık ihtiyacına yetecek derecede kaliteli hat malzemesi, meşk masaları, dolap, sandalye, çalışma masası ile gerekli bazı elektronik aletlerin düzenlenen bir törenle derneğe teslim edildiğini bildirdi.

Afgan hattatlar ile iş birliği yapmaktan ve onların çalışmalarına katkıda bulunmaktan son derece mutlu olduklarını dile getiren Çınar, onların emeklerinin karşılığını bulmasını ve sanatlarıyla geçinebilecek hale gelmeleri temennisinde bulundu.

Kabil'de bomba yüklü araçla düzenlenen saldırı

KABİL (AA) – Afganistan'ın başkenti Kabil'de dün bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda 10 kişinin yaşamını yitirdiği, 29 kişinin yaralandığı bildirildi.

Kabil Emniyet Müdürlüğü Sözcüsü Basir Mücahit, AA muhabirine yaptığı açıklamada, beş saldırgandan birinin, bomba yüklü araçla Kabil'in Dispiçeri bölgesinde İngiliz güvenlik şirketi G4S'nin giriş kapısını hedef aldığını belirtti.

Bombalı saldırının ardından diğer dört saldırganın şirkete girerek güvenlik görevlileriyle çatıştığını ifade eden Mücahit, yaklaşık 10 saat süren çatışmanın ardından dört saldırganın etkisiz hale getirildiğini söyledi.

Mücahit, saldırıda 10 kişinin yaşamını yitirdiğini, aralarında yabancıların da bulunduğu 29 kişinin yaralandığını kaydetti.

Saldırıyı Taliban örgütü üstlenmişti.

Türkiye'den “İstanbul Süreci Bakanlar Konferansı” açıklaması

CENEVRE (AA) – Dışişleri Bakan Yardımcısı Yavuz Selim Kıran, Türkiye'nin en uygun zamanda, Afganistan'da güvenlik ve istikrarın tesis edilmesini amaçlayan İstanbul Süreci Bakanlar Konferansı'na ev sahipliği yapacağını belirtti.

Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'ndeki Afganistan konulu "Bakanlar Konferansı"nda konuşan Kıran, Türkiye'nin her zaman olduğu gibi barış, istikrar ve kalkınmayı sağlamak için Afganistan'ı desteklemeye devam edeceğini söyledi.

Kıran, Afganistan'ın barışa ihtiyacının olduğunun altını çizerek, ülkedeki en büyük zorluğun süregelen şiddet ve terör olduğunun altını çizdi.

Afganistan'da barışın sağlanması ve kalıcı hale gelmesinin ancak Afgan halkının öncülüğünde ve sahiplenmesiyle mümkün olabileceğine işaret eden Kıran, ülkedeki başlıca sorunları; geniş çaplı yerinden edilmeler, afyon üretiminin artması, yoksulluk oranının yüksekliği, eğitim ve sağlık sektöründeki sorunlar olarak sıraladı.

Kıran, Afgan hükümetini iyi yönetim, makro ekonomi ve özel sektörün gelişimi konusunda yürüttüğü reformlardan dolayı tebrik ederek, "Şimdi, uzun vadeli stratejileri ve operasyonel programları uygulamak için daha odaklanmış bir yaklaşıma ihtiyaç var. Aynı zamanda, reformların sağlamlaştırılması da zorunlu." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin 2002'den beri Afganistan konusundaki tüm uluslararası çabalara aktif olarak katıldığını anımsatan Kıran, bu ülkeye eğitim, sağlık, altyapı ve kapasite geliştirme alanlarındaki projelerle destek verdiklerini dile getirdi.

Kıran, Türkiye'nin Afganistan'ın kalkınmasına yönelik 16 yılda yaklaşık 1,1 milyar dolar yardımda bulunduğunu aktardı.

Afgan halkının daha iyi bir geleceği hak ettiğini vurgulayan Kıran, Türkiye'nin en uygun zamanda Afganistan'da güvenlik ve istikrarın tesis edilmesini amaçlayan "İstanbul Süreci Bakanlar Konferansı"na ev sahipliği yapacağını kaydetti.

– Yeni Başkonsolosluk binasında inceleme

Kıran, buradaki konuşmasının ardından Türkiye'nin Cenevre Başkonsolosluğu'nun taşınacağı yeni binayı gezerek incelemelerde bulundu.

Başkonsolos Mehmet Sait Uyanık, yakında açılacak olan yeni başkonsolosluk binasındaki çalışmalar hakkında Bakan Yardımcısı Kıran'ı bilgilendirdi.

Ziyarette, Türkiye'nin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Kemal Madenoğlu ile Türkiye'nin Cenevre Ofisi Nezdindeki Daimi Temsilciliği Geçici Maslahatgüzarı Beliz Celasin Rende de hazır bulundu.

Afganistan'da eski istihbarat başkanının evine saldırı

KABİL (AA) – Eski Afganistan İstihbarat Başkanı Amrullah Saleh'in başkent Kabil'deki evine silahlı saldırı düzenlendiği bildirildi.

Afganistan'ın diğer eski İstihbarat Başkanı Rahmatullah Nabil, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu akşam kendisinin de Saleh'in evinde misafir olduğunu, sohbet sırasında 3 kişinin eve silahlı saldırı düzenlediğini belirtti.

Saldırıda kimsenin zarar görmediği ifade eden Nabil, saldırganların, Amrullah Saleh'in korumaları tarafından püskürtüldüğünü ifade etti.

Saldırıyı henüz üstlenen olmadı.